Personal tools

Brabants Dagblad 25 04 1998

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Kleur bekennen aan de computer

Het rode potlood kan het museum in, de toekomst is aan de stemcomputer. Tilburg is een van de zes gemeenten waar de kiezer op 6 mei zal stemmen via een computer.

Stemmen vanuit huis. Via Internet bijvoorbeeld. Of gewoon via de telefoon. 'Stemt u PvdA, kies een 1. Stemt u blanco, kies een 0.' Technisch is het allemaal te realiseren, maar de Kieswet laat geen ruimte voor 'thuisstemmen'.

Wel is de Kieswet onlangs aangepast om het stemmen via een computer mogelijk te maken. Goes, Medemblik, Bunschoten en Gorinchem hadden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 4 maart de primeur. Voor de Tweede-Kamerverkiezingen op 6 mei zijn ook Tilburg en Culemborg overstag gegaan. In dit computertijdperk zweren zij de lompe stemmachines af, om maar niet te spreken over het rode potlood. Stemmen per computer heeft de toekomst, zo is de overtuiging van Wim Immink, directeur van leverancier Vuga Systemen in Zoetermeer.

Stemmen per computer is kinderlijk eenvoudig, betoogt Immink. Een enquete van het Centrum voor Marketinganalyses, uitgevoerd in maart in de vier proefgemeenten, onderschrijft dat. Van de ondervraagden vond 65 procent het stemmen per computer ook leuker dan met potlood. De kiezer moet drie keer een beeldscherm, ook wel kiesscherm genoemd, aantikken met een pen. Op het eerste scherm staan alle partijen die meedoen in het betreffende kiesdistrict. Na het aantikken van de gewenste partij verschijnt de complete lijst met kandidaten. Van hen dient er een aangeklikt te worden. Tot slot dient de kiezer zijn keuze te bevestigen. Herstellen kan ook.

Knopjes

Dit gefaseerde kiezen (eerst de partij, dan de kandidaat) is het grote verschil met de potloodmethode of het stemmen met de stemmachine. De stemmachine is een gigantisch groot meubelstuk dat nog het meeste weg heeft van een paneeltafel van een geluidstechnicus. De kiezer wordt geconfronteerd met een woud aan knopjes, corresponderend met een kandidaat-parlementslid. Een pc is aanmerkelijk flexibeler dan een stemmachine. Immink: "Twee of zelfs drie verkiezingen op een en dezelfde dag? Met een stemcomputer kan dat. Ik weet hoe duur het voor een gemeente is om verkiezingen te organiseren." Een stemmachine staat meestentijds stof te vangen, een stemcomputer kan ook als tekstverwerker gebruikt worden. "De computers zijn wel zo beveiligd dat ze daarna nooit meer ingezet kunnen worden voor verkiezingen. Een slimme programmeur zou anders de uitslag kunnen manipuleren."

De stemcomputer is volgens Immink fraudebestendig. Het is een van de punten waarop TNO de apparatuur heeft getest. Het inbrengen van een modem of het maken van een externe verbinding is wettelijk verboden.

Geheugenkaartje

Wat de verwerking van de stemmen betreft verschilt het kiesscherm niet veel van de stemmachine. Na het sluiten van het bureau worden de gegevens op een floppy gezet (bij een stemmachine een Epron- oftewel geheugenkaartje) en naar het gemeentehuis gebracht. Daar worden de floppy's of geheugenkaartjes ingevoerd in een computer die met behulp van een speciaal softwareprogramma automatisch alles optelt. Ook de restzetels, die voorheen zoveel hoofdbrekens kostten, zijn in een mum van tijd verdeeld. Tenminste, als geen fouten worden gemaakt bij het afsluiten van het computerprogramma op de diverse stembureaus, zoals in maart in Goes en Spakenburg het geval was. Uit die ervaringen is lering getrokken, garandeert Immink.

Wij