Personal tools

Gelderlander 10 06 1997

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Nedap ontwikkelt mobiel stemcomputer

GROENLO/WINTERSWIJK - Met vier verkiezingen in de komende twee jaar zit het met de stemcomputer van Nedap wel snor.

De vraag naar het veel tijd en handelingen besparende apparaat is zodanig, dat het Groenlose bedrijf voor de productie van de apparaten een aparte bedrijfshal in Winterswijk heeft afgehuurd.

Vanuit Groenlo stuurt ing. Lizet Elshof samen met collega Rene Klein Gunnewiek van special products de montage van de computers aan. Zij schat dat volgend jaar 80 procent van de Nederlandse burgers elektronisch z'n stem kan uitbrengen; bij de vorige verkiezingen was dat nog de helft.

De opmars van de stemcomputer is niet meer te stuiten, en dat heeft alles te maken met de enorme tijdsbesparing die de apparaten opleveren. En dat betekent ook dat de machines al snel rendement opleveren. Zeker wanneer gemeenten toch opnieuw moeten investeren in de aankleding van hun stembureau's. "Haarlem heeft gecalculeerd dat men al na twee verkiezingen begint te besparen", aldus Elshof.

Dat is dan na de verkiezingen van de Tweede Kamer op 6 mei volgend jaar, omdat op 3 april volgend jaar de gemeenteraad gekozen wordt. "En omdat er in '99 ook twee verkiezingen zijn, in maart voor Provinciale Staten en in juni voor het Europees Parlement, verdient de investering zich al snel terug. Temeer omdat men soms wel met een kwart minder stembureau's toe kan."

Dat laatste is wel afhankelijk van het gekozen systeem. "Zo heeft een concurrent een versie die in Belgie gebruikt wordt. Daarbij moet men echter vier verschillende beeldschermen langs voor vier handelingen. Dit systeem is dus tweemaal zo snel, en daarom kun je in principe tweemaal zoveel mensen oproepen."

Nedap-Groenendaal (zo heet het bedrijf dat de software levert) heeft het apparaat na de vorige verkiezen verder ontwikkeld. Er is een aantal aanpassingen mogelijk, waarvoor de gemeenten veel interesse hebben. Zo komt er een mobiele versie in een bestelauto.

"Dat is gebeurd op initiatief van de gemeente Heemstede", vertelt Lizet. "Een mobiel bureau is namelijk een ideale voorziening voor minder toegankelijke groepen, zoals de bewoners van verzorgingshuizen. Maar je kunt ook denken aan gemeenten met een groot buitengebied."

Het apparaat kon in productie genomen nadat een proef, die onder auspicien van de Kiesraad stond, slaagde: de mobiele stemcomputer apparaat werd goedgekeurd.

De Nedap-medewerkers twijfelden er zelf niet aan: "We testen alles uitgebreid uit. Dat moet ook, want elke hapering of storing tijdens een verkiezing komt in de krant. En dat hebben we als beursgenoteerde onderneming liever niet op die manier. We geven dan ook tien jaar garantie. En we geven alle medewerking aan een gebruikersvereniging."

Referendum

Een wetswijziging die het mogelijk maakt om twee verkiezingen tegelijk te houden, zette de ingenieurs eveneens aan het werk. Dus kunnen gemeenten de nieuwe computers gebruiken om bijvoorbeeld tijdens de gemeenteraad tegelijkertijd een referendum te houden.

Het nieuwe apparaat maakt het verder mogelijk een lager geplaatste 'alias'-stemknop te bedienen. Gehandicapten die moeilijk hoog kunnen reiken, kunnen op die manier gemakkelijker hun stem uitbrengen.

Voor de komende tien jaar voorzien Elshof en Klein Gunnewiek geen spectaculaire wijzigingen meer.

"De volgende stap is het stemmen via de kabel en de t.v. thuis. Het probleem is echter dat de groep die dat nu zou kunnen, nog te klein is. Maar het komt wel, ook de telefoon was in het begin slechts weggelegd voor een kleine groep gebruikers."

Het tweetal, dat ook zelf de boer op moet om gemeenten van het nut van de stemcomputer te overtuigen, krijgen af en toe een resoluut nee te horen. "Soms omdat het toch een hele investering is en de politiek andere prioriteiten heeft.

Bijvoorbeeld in Zutphen. Maar soms ook wel degelijk uit sentiment vanwege het rode potlood. Leiden wilde bijvoorbeeld de traditie in ere houden, maar ook die gemeente is inmiddels met ons in onderhandeling."

Toeval

Dat het bedrijf op Winterswijkse bodem terecht is gekomen, is min of meer toeval. Het had ook Lichtenvoorde kunnen worden, zegt Rene. Maar behalve dat de hal aan de Snelliusstraat erg geschikt werd bevonden, komt ook het nodige Nedap-personeel uit Winterswijk. In totaal vinden twintig mensen er voorlopig een baan.

Dat zouden er meer kunnen worden als Duitsland meer belangstelling gaat tonen.

Binnen het bedrijf heeft dat al tot de grap geleid dat Nedap nu toch eindelijk voet aan de grond heeft gekregen in het 'textieldorp'. Want toen men zich vanuit het westen vijftig jaar geleden in de Achterhoek wilde vestigen, bleek men er niet welkom omdat de textielfabrikanten bang waren hun personeel te verliezen...

Wij