From Wij vertrouwen stemcomputers niet
Dit is een overzicht van berichten die in de Nederlandse media (kranten, tijdschriften, radio, podcasts, tv) verschenen zijn met betrekking tot stemcomputers en aanverwante zaken. Artikelen die naar aanleiding van onze campagne in de buitenlandse pers zijn verschenen, worden gelinkt op onze Engelse of Duitse pers pagina.
[edit] December 2009
- 3 december 2009 - Proces verbaal Waterschappen rammelt - Webwereld
- Het proces verbaal van de waterschapsverkiezingen 2008 blijkt niet te kloppen. Ook wordt de aanwezigheid van een notaris en het bestaan van procedures voor softwarewijzingen betwijfeld. Die conclusie valt te trekken op basis van nader onderzoek naar het proces verbaal rond de gang van zaken verkiezingen, dat eerder deze week online kwam.
- De Unie verklaarde eerder deze week dat bij het openen van de kluis en het aanpassen van de software een notaris aanwezig is geweest. Maar de organisatie weigert de naam van de notaris of een afschrift van het verslag te geven. Webwereld sprak met veel betrokkenen en analyseerde het verslag. Desgevraagd bevestigt de woordvoerder van de Unie van Waterschappen dat het document niet alleen logboek en verslag is, maar ook het proces verbaal is. In het proces verbaal wordt nergens vermeld dat een notaris bij het proces aanwezig was. Wel staat vermeld dat het bedrijf Collis een verslag heeft geschreven, maar dat bedrijf laat weten géén notarissen in dienst te hebben. Verder beroept het bedrijf zich op een geheimhoudingsverplichting en wil verder niet reageren. De Unie van Waterschappen gaan hier verder ook niet op in.
- 2 december 2009 - Twijfel over aanpak waterschapsverkiezingen - Trouw
- De Kamer wil vaart maken. Zeker na de zware kritiek dat het stemgeheim van de drie miljoen kiezers die een jaar geleden hun stem uitbrachten, onvoldoende was gewaarborgd. De opkomst bleef toch al steken op 24 procent. CDA-Kamerlid Ad Koppejan had het smalend over het „schrikbarend hoge” percentage ongeldige stemmen (10 procent), en over „talloze knulligheden”. „Antireclame voor de waterschappen”, sneerde VVD-collega Helma Nepperus. Voor de SP en GroenLinks blijkt eens te meer dat de waterschappen beter kunnen verdwijnen. Staatssecretaris Tineke Huizinga (Verkeer en Waterstaat) wil onderzoek afwachten van de waterschappen naar de kritiek van de stichting Wij vertrouwen stemcomputers niet. Dat viel slecht bij nagenoeg alle fracties. De bewindsvrouw zou volgens de SP weglopen voor haar verantwoordelijkheid „De slager die zijn eigen vlees keurt”, stelde Koppejan. De organisatie van de verkiezingen lag in handen van de waterschappen.
- 1 december 2009 - Kamer diskwalificeert Waterschappen - Webwereld
- Een Kamermeerderheid wil niet meer hebben dat de Waterschappen verkiezingen organiseren. Ook moet er onderzoek naar de laatste verkiezingen komen. Volgens het ministerie is dat niet nodig.
- 'Vreemd genoeg blijkt uit niets dat er daadwerkelijk procedures zijn om tijdens de verkiezingen kluizen met encryptiesleutels te openen of software voor de stemmentelling aan te passen. Zowel de Unie van Waterschappen als het Ministerie van Verkeer en Waterstaat komen niet met een antwoord op de vraag waar deze regels dan wel te vinden zijn. Doordat dit schimmig blijft, is er niet te controleren op het correct volgen van de regels. Evenmin is helder of die regels er überhaubt zijn.'
[edit] November 2009
- 30 november 2009 - Chaos troef bij waterschapsverkiezingen - BN De Stem
- Bij de waterschapsverkiezingen die precies een jaar geleden gehouden werden, blijkt veel fout te zijn gegaan. Zo liepen stemcomputers vast en moest er ingebroken worden op het digitale veiligheidssysteem om de boel weer aan de praat te krijgen. Dat zegt de stichting 'Wijvertrouwenstemcomputersniet' op basis van een verslag van het Waterschapshuis, de organisaties die namens de Unie van Waterschappen de verkiezingen organiseerde. De stichting heeft het verslag opgevraagd met behulp van de Wet Openbaarheid van Bestuur. Uit de gegevens concludeert de stichting dat het stemgeheim van miljoenen Nederlanders die per post hun stem uitbrachten, onvoldoende was gewaarborgd. Voorzitter Sybe Schaap van de Unie van Waterschappen ontkent dat laatste. "Er zijn problemen geweest met de stemcomputers, dat is waar. Maar de sleutel waarmee te achterhalen was wat iemand had gestemd, is niet aangeraakt."
- 30 november 2009 - Stemcomputer blijkt opnieuw ‘niet veilig’ - Volkskrant
- 'De drie miljoen Nederlanders die een jaar geleden bij de waterschapsverkiezingen hun stem uitbrachten per post, zijn niet zeker van hun anonimiteit. De kluis waarin de computer ‘veilig’ was opgeborgen, is tijdens de verkiezingen geopend omdat de computer crashte. Het stemgeheim is daardoor onvoldoende gewaarborgd.'
- 30 november 2009 - 'Waterschapsstemmen per post niet waterdicht' - Volkskrant
- 'De stichting spande in oktober 2008 een kort geding aan omdat de persoonlijke gegevens van iedereen die per post stemde, via het stembiljet te achterhalen zouden zijn. De rechter gaf de stichting toen ongelijk en de verkiezingen konden doorgaan. Uit de documenten blijkt volgens Wijvertrouwenstemcomputersniet dat de Waterschappen al tijdens de verkiezingen op de hoogte waren van het feit dat de informatie op een stembiljet aan de kiezer te linken is. Dit is in strijd met de wettelijke bepaling dat de anonimiteit van een stemmer gewaarborgd moet zijn.'
- 30 november 2009 - 'Twijfel over stemgeheim waterschapsverkiezingen' - Trouw
- 'Het stemgeheim van de ongeveer drie miljoen Nederlanders die vorig jaar hebben gestemd tijdens de waterschapsverkiezingen is mogelijk in het geding geweest. De verzegelde kluis met daarin de cryptografische sleutels waarmee kan worden achterhaald op wie mensen hebben gestemd, is geopend tijdens het tellen van de stemmen.'
- 30 november 2009 - Telsoftware aangepast tijdens waterschapsverkiezingen - nu.nl
- 'De programmatuur voor het verwerken van de stemmen bij de waterschapsverkiezingen van een jaar geleden blijkt tijdens het tellen te zijn aangepast. Daarbij zijn enkele controles om stemmen ongeldig te verklaren uitgeschakeld.'
- 30 november 2009 - Softwarecrash bij waterschapsverkiezingen - Webwereld
- Tijdens de waterschapsverkiezingen van 2008 is de stemsoftware vastgelopen, zijn controles op het verkiezingsproces eruit gehaald en is de kluis met cryptografische sleutels geopend.
- 'De opeenstapeling van problemen bij de verkiezingen vorig jaar heeft dus geleid tot meerdere ongeregeldheden. De software is tijdens de verkiezingen drie keer aangepast, storingen in de administratieve verwerking zijn verholpen door het uitdraaien van rapporten, en de kluis met de encryptiesleutels is geopend. De vraag is nu of het tellen van de stemmen correct is gegaan en of het stemgeheim gewaarborgd is. Het stemgeheim is met ingang van vorig jaar gevoeliger, omdat er toen is overgestapt naar stemmen op politieke partijen in plaats van op 'partijloze' personen.'
- 30 november 2009 - Stemsoftware wijzigen tijdens stemmen mag - Webwereld
- Volgens de waterschappen zijn er protocollen voor het aanpassen van verkiezingssoftware tijdens verkiezingen. Critici eisen nu een onafhankelijk onderzoek. “Er moet een onafhankelijk onderzoek komen om te weten hoe het nu zit met deze verkiezingen en met ons stemgeheim. Een eerste les voor de toekomst kunnen we al trekken: verkiezingen met unieke persoonlijke stembiljetten moeten we niet meer doen.”
- 30 november 2009 - Ook stemmen per post niet waterdicht - NRC
- 'Het stemgeheim van de drie miljoen mensen die vorig jaar tijdens de waterschapsverkiezingen per post hun stem uitbrachten, was onvoldoende gewaarborgd. Dat blijkt uit documenten die Rop Gonggrijp, voorzitter van de stichting ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’, via de Wet Openbaarheid van Bestuur heeft opgevraagd.'
[edit] September 2009
- 8 september 2009 - Kramer: 'Stemmen met potlood is achterlijk' - PZC
- Dat vindt burgemeester Siebe Kramer van Kapelle. Kramer laat zich in zijn periodieke 'Bericht aan de samenleving' zeer kritisch uit over het stemmen met potlood, biljet en bus.
[edit] Augustus 2009
- 5 augustus 2009 - ‘Online democratie, het lijkt zo ideaal' - Trouw
- De wereld verandert door internet. Wordt de democratie er beter van? Deel 1 van een serie: Het lijkt zo ideaal, de online democratie.
[edit] Juli 2009
- 4 juli 2009 - ‘Potloodloos stemmen werkt beter’ - Volkskrant
- Het stemmen met potlood en het handmatig tellen van de stembiljetten achteraf is belastend voor gemeenten. Dat vindt de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB), die vrijdag een brief hierover stuurde naar staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken.
- 4 juli 2009 - 'Stemmen met potlood levert problemen op' - Trouw
- Het stemmen met potlood levert tal van problemen op. De organisatie van de verkiezingen moet daarom verbeteren en ook de stembureaus moeten eerder de deuren sluiten. Dat vindt de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB). Zie ook: Telegraaf
- 3 juli 2009 - Winterswijk peilt via internet mening Markt - Gelderlander
- Volgens Dirk Willink van Winterswijks Belang is de herinrichting een mooi onderwerp voor een raadpleging via internet. De gemeente besloot enkele maanden geleden om samen met het Groenlose bedrijf Nedap een manier te ontwikkelen waarmee veilig en gemakkelijk via internet gestemd kan worden. (...) Maar volgens wethouder Henk Kok is een peiling in het najaar te vroeg. "Er spelen bij de herinrichting zoveel belangen een rol dat het moeilijk zal zijn vragen te bedenken waarmee al die belangen toch goed worden afgewogen. Bovendien moet het internetstemmen nog getest worden", meent Kok.
[edit] Juni 2009
- 4 juni 2009 - Drukte op Haags stadhuis - Algemeen Dagblad
- Het is druk bij stembureau 517 in het Haagse stadhuis. (..) De voorzitter van het stembureau liet weten dat het stemmen met de rode potloodjes een stuk sneller gaat dan met één stemcomputer. ,,We hebben nu drie hokjes, normaal had je maar één machine. Dus eigenlijk is het wel handig om het potloodje weer te gebruiken.
- 4 juni 2009 - Stembureaus open voor Europese verkiezingen - Dagblad van het Noorden
- De stembureaus voor de Europese verkiezingen zijn donderdagochtend om 7.30 opengegaan. Bijna 13 miljoen Nederlanders mogen stemmen voor een nieuw Europees Parlement. Zij hebben daarvoor tot 21.00 uur de tijd. Het stemmen gebeurt weer op de ouderwetse manier: met een rood potlood. Ook de telling moet met de hand. Actiegroepen wisten publiek en politiek er de afgelopen jaren van te overtuigen dat stemmachines onbetrouwbaar zijn.
- 3 juni 2009 - Stemmen 'oude stijl' levert meer werk op - De Gelderlander
- Bij de Europese Verkiezingen is het alle hens aan dek bij de zes gemeenten in de regio. Er is meer menskracht, meer materiaal en dus ook meer geld nodig dan bij eerdere verkiezingen. Boosdoener is het besluit van de regering dat er weer 'ouderwets' gestemd moet worden. De stemcomputers zijn niet betrouwbaar genoeg gebleken dus de rode potloden zijn weer voor de dag gehaald. Ook hadden veel gemeenten geen stemhokjes meer. Die moesten opnieuw worden aangeschaft.
- 2 juni 2009 - Protest tegen rood potlood - De Gelderlander
- Bewoonster M. Kemper-Buiskool van Het Schild, zorgcentrum voor visueel gehandicapten in Wolfheze, gaat donderdag een proteststem uitbrengen. Niet dat ze tegen Europa is, maar omdat ze teleurgesteld is over het verdwijnen van de mogelijkheid om met een pratende stemmachine te stemmen. "Al zou ik nog zo graag willen, ik kan zo niet zelfstandig stemmen", zegt ze over de terugkeer van het stembiljet met rood potlood. "Daardoor is het niet mogelijk dat blinden of zeer slechtzienden zonder zo'n hulpmiddel zelfstandig aan de verkiezingen kunnen deelnemen.
- 2 juni 2009 - Stembiljet verdwijnt in grijze otto - TC Tubantia
- Het rode potlood en de ouderwetse stembus zijn donderdag terug bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Alhoewel, de stembussen in Enschede lijken nu meer op een kleinere uitgave van de vertrouwde grijze afvalcontainers dan op de vroegere bussen. Enschede heeft met grote tegenzin, net als alle andere gemeente in opdracht van Den Haag, de stemcomputer aan de kant moeten schuiven.
- 2 juni 2009 - EU Verkiezingsrubriek (7) - Nederlands Dagblad
- Hij is er weer: het rode potlood. Meer dan dertig jaar maakten veel Nederlandse gemeenten gebruik van stemmachines, maar anno 2009 kunt u overal weer ouderwets met het rode potlood een hokje inkleuren. Reden is de vele kritiek in de afgelopen jaren op de stemmachines. Ze zouden niet betrouwbaar genoeg zijn en gemakkelijk af te lezen, waardoor de stemming niet geheim is. Gevolg: de machine is verboden.
- 1 juni 2009 - Stemmen kost gemeenten miljoenen - RTL Nieuws
- Gemeenten zijn miljoenen euro's extra kwijt voor het organiseren van de Europese verkiezingen. Oorzaak daarvan is de afschaffing van de stemcomputers en de herintroductie van het stemmen met het rode potlood. Stemhokjes en stembussen moeten opnieuw worden aangeschaft. Bovendien moeten extra stemmentellers op de stembureaus worden ingehuurd. In 2007 bleek uit onderzoek in opdracht van Binnenlandse Zaken dat de stemmachines niet betrouwbaar waren. Een jaar later besloot het kabinet dat vervanging niet aan de orde is.