Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 12 - 5 december 2006

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

We zijn er allemaal nog!

De Tweede Kamer verkiezingen zijn voorbij. Op meer plaatsen dan voorheen zijn papieren stemmen geteld, en daarbij is de hemel niet naar beneden gekomen. Het leger kon in de kazernes blijven en de door sommigen voorspelde chaos bleef uit. In Amsterdam genoten de stembureauleden van een appeltaart.

Langs deze weg willen we iedereen die betrokken is geweest bij verkiezingen, met of zonder stemcomputers, heel hartelijk danken voor de inzet. Want om het verbeteren van die verkiezingen was het natuurlijk allemaal begonnen. Bijzondere vermelding verdienen de verkiezingsmedewerkers in de voormalige Sdu-gemeenten en zeer zeker ook de harde werkers bij het ministerie en de Kiesraad, die dit jaar wel wat meer op hun bord kregen dan gebruikelijk is rond verkiezingen. We zijn ons terdege bewust van het feit dat de "stemcomputer-crisis van 2006" veel mensen heel veel vrije tijd heeft gekost. Het is te hopen dat het het allemaal waard is geweest en dat de onafhankelijke commissie de zaken straks ook echt naar ieders tevredenheid gaat oplossen.

Tot de commissie door de minister benoemd is nemen wij, en u zult dat niet van ons gewend zijn, een waakzame doch afwachtende houding in. Het woord is nu immers even aan de minister en daarna aan de commissie. Maar als we in de komende weken en maanden het gevoel krijgen dat het allemaal niet snel genoeg gaat of dat men stiekem toch van plan is om 'black box voting' in leven te houden dan kunt u er op rekenen dat wij in no time weer met volledige wapenuitrusting op de barricaden zullen staan.


Beleefd protest

Veel kiezers hebben op 22 november een beleefd protest laten horen tegen stemcomputers. De bezwaren van vele honderden kiezers zijn door de leden van de stembureau's in het proces-verbaal opgetekend.

Op 29 november bracht de commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven van de Tweede Kamer verslag uit over alle processen-verbaal en de bezwaren die daarin vermeldt staan. Niet alleen het aantal maar vooral ook de inhoud van de bezwaren hebben indruk gemaakt op de commissie:

"Wat de commissie wel buitengewoon is opgevallen met betrekking tot de stemmachines, is het aantal en de inhoud van de bezwaren die zijn ingebracht door de kiezers. Er zijn honderden bezwaren ingebracht en die bezwaren richten zich niet alleen en niet vooral op de mogelijke schending van het kiesgeheim en niet op de mogelijke manipulatie van het verkiezingsresultaat, maar vooral op de controleerbaarheid en de transparantie van het stemproces voor de burger. Zoals een kiezer in stembureau Leiden 31 het in zijn bezwaarschrift formuleerde: "Door het gebruik van stemmachines is kontroleerbaarheid vervangen door vertrouwen." De mogelijkheid tot controle voor alle burgers is ingeruild voor vertrouwen in "de autoriteiten" en enkele deskundigen. De commissie gaat ervan uit dat de principiële vraag of wij dat willen, in het overleg dat inmiddels tussen de minister van BVK en de Tweede Kamer loopt, zal worden beantwoord."

De boodschap van de kiezers lijkt dus luid en duidelijk overgekomen.

Maar ook tijdens de zitting van de Kiesraad op 27 november kwam het gebruik van stemmachines uitgebreid aan de orde. Opvallend was dat de voorzitter van de Kiesraad tot drie maal toe het begrip paper-trail liet vallen, weliswaar als iets dat de nog in te stellen commissie zal gaan onderzoeken, maar toch. Ook hier lijkt de boodschap aangekomen.

Tweede Kamer, 20e vergadering, Woensdag 29 november 2006
http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/verslagen/plenaire_vergadering_29_november_2006.jsp


Eindhoven

De verkiezingen mogen dan over het algemeen goed verlopen zijn, maar in Eindhoven, waar met Nedaps gestemd werd, ging toch wel iets mis. De door de Nedap software geproduceerde "voorlopige uitslag" nadat alle stemmen geteld waren week af van de "definitieve uitslag" van een dag later. Er verschenen ineens per saldo 481 uitgebrachte stemmen meer en een woordvoerder repte van stemmen die "digitaal over het hoofd waren gezien". Sommige partij-totalen gingen na correctie iets omhoog en anderen iets omlaag. De gemeente was naar ons toe tot nog toe niet in staat meer duidelijkheid te verschaffen en op de zitting van de Kiesraad werd gesproken van een 'dubbel geteld stemdistrict', wat natuurlijk alleen een teruggang van het aantal stemmen kan verklaren.

Gezien het feit dat stemcomputers volgens de voorstanders ervan nu juist zo'n goed idee zijn omdat "tellingen altijd hetzelfde resultaat opleveren" willen we dit wel even goed uitgezocht zien, ook omdat we wel benieuwd zijn hoe je stemmen "digitaal over het hoofd ziet". We hebben er niet zo veel fiducie in dat Eindhoven dit zelf goed gaat uitzoeken, en daarom gaan we dat zelf maar doen. Men heeft van ons dan ook inmiddels een Wob-verzoek ontvangen.

WOB verzoek aan gemeente Eindhoven (4 dec 2006)
http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/Wob-verzoeken#Wob-9:_Burgemeester_van_Eindhoven


Raad van Europa wil uniforme keuring

De Raad van Europa wil dat de verschillende procedures voor de goedkeuring van stemcomputers in Europa op elkaar worden afgestemd. Bij voorkeur wil de Raad dat graag zelf gaan doen. Een voordeel daarvan is natuurlijk dat de markt voor stemcomputers in Europa groter wordt zodat landen niet langer afhankelijk zijn van hun eigen nationale leveranciers. Mogelijk is dat een uitkomst voor Nederland waar de overheid op dit moment gebukt gaat onder een gedwongen huwelijk met leverancier Jan 'Ammehoelah' Groenendaal. Dat is de man die op zijn website laat weten het stemgeheim maar onzin te vinden (zie link).

Het thema kwam aan de orde tijdens een bijeenkomst van de Raad van Europa over elektronisch stemmen. Maud de Boer, plaatsvervangend secretaris-generaal van de Raad van Europa, pleitte ook voor meer aandacht voor "security, voter verifiability, systems certification, and election observation". De Boer wil dat over het elektronisch stemmen dieper wordt nagedacht.

In een presentatie van het Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken komt de campagne van "Wij vertrouwen stemcomputers niet" uitgebreid aan de orde. Uit de presentatie valt op te maken hoe het ministerie de rol van de onafhankelijke commissie ziet die het elektronisch stemmen gaat onderzoeken. Voor wat betreft het ministerie is het gebruik van stemcomputers bij de verkiezingen van maart 2007 "onzeker" en afhankelijk van het advies van de commissie.

Meeting to Review developments in the field of e-voting since the adoption of Recommendation Rec(2004)11 of the Committee of Ministers to member states on legal, operational and technical standards for e-voting (23-24 November 2006)
http://www.coe.int/t/e/integrated_projects/democracy/02_Activities/02_e-voting/01_Recommendation/GGIS(2006)1E%20Fin.%20-%20Programme%20-%20e-voting%20review%20meeting%2023-24%20Nov.asp

Opening of the meeting by the Deputy Secretary General of the Council of Europe, Ms Maud de Boer Buquicchio
http://www.coe.int/t/e/integrated_projects/democracy/EVoting/E-voting%20Review%20-%20DSG%20SPEECH.doc

Ms Susanne Caarls, Ministry of the Interior and Kingdom Relations: The e-voting Pilot for expatriate voters in November 2006
http://www.coe.int/t/e/integrated_projects/democracy/EVoting/PPT%20CAARLS%20NL.ppt

Centraal toezicht op stemcomputers bepleit (24 nov 2006)
http://www.digitaalbestuur.nl/Default.lynkx?id=1280

Jan 'Ammehoelah' Groenendaal
http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/Nieuwsbrief_Nr._10_-_14_november_2006#Ammehoelah.21


Duitse petitie afgesloten

De petitie tegen de stemcomputers op de site van het Duitse parlement is afgesloten met 45.126 ondertekeningen. Daarmee is de petitie de succesvolste ooit op de website van de Duitse Bondsdag.

De petitie website van de Duitse Bondsdag (gehost op een server van de Napier universiteit in Edinburgh) had grote moeite de stroom ondertekeningen te verwerken. Daardoor zijn volgens de Chaos Computer Club (CCC) veel ondertekeningen verloren gegaan. Bovendien was de site ook enige tijd onbereikbaar. De CCC ziet in de problemen met de online petitie een bevestiging dat het elektronisch stemmen niet betrouwbaar is.

De technische problemen zijn door de Bondsdag 'opgelost' door een nieuwe online petitie aan te maken. Het totaal aantal ondertekeningen is dan ook de som van beide petities....

Anti-Wahlcomputer-Petition endet mit grossem Erfolg
http://www.ccc.de/updates/2006/petition-ende

Technische Probleme behindern Petition gegen Wahlcomputer
http://www.ccc.de/updates/2006/petitions-probleme


Black box voting wereldwijd op z'n retour

Niet alleen in Nederland staat black box voting onder druk. Er lijkt op dit moment een wereldwijde trend aan de gang. De kritiek op black box voting neemt toe.

In de VS verschijnen steeds meer gezaghebbende publicaties waarin het elektronisch stemmen zonder paper-trail afgewezen wordt. Het National Institute of Standards and Technology (NIST) werkt aan een set aanbevelingen voor stemcomputers. Een ontwerp advies wordt op dit moment door NIST besproken. In het draft report staan harde opmerkingen over black box voting. Volgens de opsteller is er gewoonweg geen manier om dergelijke systemen veilig of betrouwbaar te maken; "in practical terms the DRE's software-dependent approach cannot be made secure or highly reliable".

De aanbevelingen van NIST zullen niet bindend zijn. Maar het is de zoveelste tegenslag voor black box voting. Het verschijnsel is geen lang leven meer beschoren.

Ondertussen houdt Italië helemaal op met het elektronisch stemmen. De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Giulano Amato, heeft aangekondigd dat pilots met stemcomputers geen vervolg krijgen:

"We decided to stop the electronic voting machine [...] During the 2006 elections we experimented with the machines as a voting system, and not a system that counts the sections, without any reference to the legally valid votes. Now that we arrived at the point in which we decide to continue, passing from the experimental phase to the implementation, using the machines for the counting as well, it is obvious: we decided to stop. It is a suggestion that came from the ministerial offices, I presented it to Prodi expressing my opinion as well, the Premier agreed. It will be the triumph of our ancestors, but for someone of my generation it isn't unpleasant either. Let's stick to voting and counting physically because less easy to falsify".

Eerder kondigde de Chief Electoral Officer van Quebec een moratorium af op het gebruik van stemcomputers, na problemen tijdens de verkiezingen van 5 november 2005.

Requiring Software Independence in VVSG 2007: STS Recommendations for the TGDC (november 2006)
http://vote.nist.gov/DraftWhitePaperOnSIinVVSG2007-20061120.pdf

Security Of Electronic Voting Is Condemned (1 dec 2006)
http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/30/AR2006113001637.html

Elections: Amato, stop to electronic voting (29 nov 2006)
http://www.agi.it/english/news.pl?doc=200611291344-1085-RT1-CRO-0-NF82&page=0&id=agionline-eng.italyonline


Colofon

Deze nieuwsbrief is een uitgave van:

Stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet"
Linnaeusparkweg 98
1098 EJ Amsterdam

Om direct met ons in contact te komen kunt u het beste een e-mail sturen naar:
info@wijvertrouwenstemcomputersniet.nl

telefoon 020 - 4636394

bankrekeningnummer 40.72.95.313 (ABN AMRO, Amsterdam)

Wij