Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 14 - 5 januari 2007

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Herintroductie Sdu NewVote is absurd

Sdu uitgevers heeft overeenstemming bereikt met het ministerie van Binnenlandse Zaken over maatregelen om de radiostraling van Sdu NewVote stemcomputers tegen te gaan. Sdu verwacht de Newvote stemcomputers tijdens de aanstaande Statenverkiezingen van 7 maart weer te gaan inzetten. Hiermee neemt de discussie over stemcomputers een nieuwe en absurde wending. Voor de beveiliging van stemcomputers bestaan geen regels en de beveiliging van de Sdu NewVote stemcomputer is dan ook nog nooit getest. Er zijn talrijke aanwijzingen dat die beveiliging bij het ontwerp van de NewVote dan ook een volkomen ondergeschikte rol heeft gespeeld. Het ministerie heeft al impliciet aangegeven dat de regelgeving rond stemcomputers volstrekt ontoereikend is. Het zou onbehoorlijk bestuur zijn en van grove nalatigheid getuigen om met de kennis van vandaag nog stemcomputers goed te keuren zonder te kijken naar de algehele beveiliging. Inzet van de Sdu NewVote stemcomputers was al eerder controversieel omdat bij NewVote feitelijk de gehele verkiezingen aan Sdu worden uitbesteed en omdat gemeenten met NewVote aanzienlijk duurder uit zijn dan met stembiljetten.

Sdu heeft nu een aanpassing op de Newvote stemcomputer aangebracht die de straling en dus afluisterbaarheid van het apparaat zou verminderen. Na een hernieuwde test door de AIVD gaat het ministerie hiermee akkoord en lijkt de weg vrij voor het gebruik van de Newvote op 7 maart. Dit heeft het ministerie volgens Sdu op 27 december 2006 per brief meegedeeld. De Newvote stemcomputer werd op 30 oktober 2006 door minister Nicolaï afgekeurd omdat deze afluisterbaar is. De AIVD had dit vastgesteld nadat "Wij vertrouwen stemcomputers niet" de mogelijkheid om een stemcomputer af te luisteren had gedemonstreerd.

Door te doen alsof de problemen met de NewVote uitsluitend de afluisterbaarheid betreffen gaat de minister voorbij aan de talloze andere potentiële beveiligingsproblemen met deze stemcomputer. De Newvote is een Windows XP computer met een draadloos modem. Deze configuratie impliceert een groot scala aan beveiligingsproblemen en maakt het voor een aanvaller in principe mogelijk zonder fysieke toegang gegevens of software in de Newvote te manipuleren. Ook is onduidelijk of de NewVote beveiligd is tegen het inbrengen van gemanipuleerde software. Het is dus ook onduidelijk of fysieke verzegeling van de Newvote enig effect sorteert. Uit niets blijkt dat de AIVD of enige andere instantie naar het draadloze modem of andere potentiële problemen met de Newvote heeft gekeken. Blijkbaar komt de minister uitsluitend in beweging wanneer een actiegroep een beveiligingsprobleem in het openbaar demonstreert. Daarmee gaat de minister voorbij aan zijn eigen verantwoordelijkheid voor een goed verloop van de verkiezingen.

De eisen waaraan een stemcomputer in Nederland moet voldoen stammen uit 1997 en zijn volstrekt ontoereikend. In de eisen staat immers helemaal niets over beveiliging of bestendigheid tegen fraude en manipulatie. De eisen gaan voornamelijk over elektrische veiligheid: dat je er geen schok van krijgt. Over draadloze modems staat bijvoorbeeld helemaal niets in de eisen: alles mag. De minister weet dat de eisen niet meer voldoen en heeft daarom ook een commissie aangekondigd die expliciet moet gaan kijken naar de beveiliging van de stemcomputers. Door een deal te sluiten met de Sdu negeert de minister willens en wetens de gebreken van de regelgeving. Daarmee zet de minister het eerlijke en controleerbare verloop van de verkiezingen op het spel. De minister zou er verstandiger aan doen te erkennen dat de eisen inderdaad niet meer voldoen en daarom ook niet meer gebruikt kunnen worden voor de goedkeuring van stemcomputers. Een dergelijk moratorium zou verdere goedkeuringen voorlopig uitsluiten. In die periode kan de commissie onder leiding van Korthals Altes dan haar werk doen zonder door de minister voor voldongen feiten te worden geplaatst.

NewVote-stemcomputer binnenkort weer inzetbaar (4 januari 2007)

Radio 1 journaal: Interview met Rop Gonggrijp (5 januari 2007)

Brief van Nicolaï aan gemeenten

Minister Nicolaï heeft een brief gestuurd aan de gemeenten die voorheen de Sdu NewVote stemcomputers gebruikten. "Sdu heeft 5 versies van de aangepaste NewVote stemmachine voor metingen aan het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) ter beschikking gesteld. Bij 1 versie heeft de meting uitgewezen dat de aangepaste NewVote stemmachine een straling heeft die niet reikt buiten 5 meter (gemeten vanaf de stemmachine) en alleen met geavanceerde middelen is af te luisteren." De testen zijn opnieuw door de AIVD uitgevoerd volgens de website van Binnenlandse Zaken (of althans het Nationaal Bureau Verbindingsbeveiliging dat onderdeel uitmaakt van de AIVD).

"De aanpassing aan de NewVote stemmachine betreft zowel de programmatuur als de behuizing. De aanpassingen aan de programmatuur hebben betrekking op de wijze waarop (op het scherm) de lijsten, kandidaten en de keuze van de kiezer worden getoond. Om de straling te beperken zijn de letters verkleind en is de ondergrond aangepast (is rood en groen geworden in plaats van wit). De aanpassingen aan de behuizing betreffen met name het aanbrengen van stralingswerende folie."

Nicolaï stelt nog twee voorwaarden aan het gebruik van de NewVote bij de Statenverkiezingen van 7 maart. Allereerst moet de aangepaste NewVote opnieuw door de reguliere keuring van TNO. Bovendien moet Sdu aantonen dat alles op tijd klaar zal zijn voor de verkiezingen. "Hiervoor is aan Sdu gevraagd om uiterlijk 5 januari 2007 een planning op te leveren waaruit blijkt wanneer precies alle NewVote stemmachines die gebruikt zouden gaan worden daadwerkelijk aangepast kunnen zijn."

TNO test opnieuw Sdu-machine (4 januari 2007)

Brief aan gemeenten over NewVote (2 januari 2007)

Commissie update

Op 20 december 2006 maakte minister Nicolaï bekend dat Korthals Altes de commissie zal voorzitten die het kiesproces gaat onderzoeken. Over de andere leden van de commissie heeft Nicolaï echter nog niets laten weten. Mogelijk volgt die aankondiging half januari wanneer de Tweede Kamer terugkomt van het reces.

De minister had ook al laten weten dat hij half januari in een brief aan de kamer zal uitleggen hoe hij het verloop van de verkiezingen van 7 maart ziet, met andere woorden: hoe de inzet van stemcomputers eruit zal zien.

Daar is wel nog iets raars mee. Oorspronkelijk was de toezegging aan de Kamer dat de commissie in twee stappen haar taak zou uitvoeren. Eerst een snel advies over wat te doen op 7 maart en daarna een lange-termijnvisie voor de toekomst. De minister heeft nu blijkbaar zonder verder overleg met de Kamer besloten dat de commissie niets gaat doen aan de verkiezingen van 7 maart.

Ondertussen is nu wel een sub-commissie ingesteld die moet kijken hoe in het verleden de besluitvorming rondom stemcomputers tot stand is gekomen. Voor deze commissie is een instellingsbesluit gepubliceerd waarin de taakopdracht is omschreven:

Hoe is de Regeling goedkeuring stemmachines tot stand gekomen en vormgegeven;
Welke rol hebben TNO en de fabrikanten daarbij gespeeld?
Hoe is tot de aanwijzing van TNO tot keuringsinstituut gekomen;
Hoe vonden de keuringen plaats (aan de hand van welke criteria);
Hoe werd daarover aan het Ministerie van BZK gerapporteerd;
Wat is de betrokkenheid van de Kiesraad en gemeenten geweest;
Hoe is de verantwoordelijkheid binnen BZK voor beleidsvorming en uitvoering belegd (ook in relatie tot die van de fabrikanten, keuringsinstelling);
Hoe is omgegaan met eventuele eerdere signalen dat de stemmachines niet ‘veilig’ waren;
Is, vanaf de zomer van 2006, adequaat geanticipeerd en gereageerd toen het onderwerp ‘betrouwbaarheid van de stemmachines’ tot maatschappelijke en vervolgens politieke discussie leidde.

Instellingsbesluit Commissie besluitvorming stemmachines (28 december 2006)

Brief van minister Nicolaï over de commissie die het kiesproces gaat onderzoeken (20 december 2006)

Verkiezingen al over 8 weken

De verkiezingen van 7 maart komen zeer snel dichterbij: over 8 weken is het al zo ver. Het ziet er naar uit dat er nog veel gaat gebeuren in die paar weken, zeker ten aanzien van de stemcomputers. Allereerst gaat de minister half januari bekend maken hoe hij de inzet van stemcomputers op 7 maart wil gaan regelen. In het bijzonder moet duidelijk worden of de Sdu NewVote weer gebruikt gaat worden. Ook zal half januari de samenstelling en taak van de commissie bekend worden die het kiesproces gaat onderzoeken. Tot slot zal in januari ook het OVSE rapport gepubliceerd worden waarin de inzet van stemcomputers op 22 november 2006 behandeld wordt.

Colofon

Deze nieuwsbrief is een uitgave van:

Stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet"
Linnaeusparkweg 98
1098 EJ Amsterdam

Om direct met ons in contact te komen kunt u het beste een e-mail sturen naar:
info@wijvertrouwenstemcomputersniet.nl

telefoon 020 - 4636394

bankrekeningnummer 40.72.95.313 (ABN AMRO, Amsterdam)

Wij