Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 32 - 6 september 2007

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Beautiful bird, the Norwegian blue

We openen met deze dikke nieuwsbrief officieel het tweede en naar alle waarschijnlijkheid laatste seizoen van onze campagne. Wij zijn er weliswaar even tussenuit geweest, maar het sterfproces waar we allemaal getuige van zijn is ondertussen gewoon op hoog tempo doorgegaan. De recente gebeurtenissen in Californië en de uitlatingen van de Engelse Electoral Commission zijn slechts enkele hoogtepunten uit een stroom van nieuws op dit vlak.

In Nederland had de Kiesraad deze zomer tamelijk ongezouten kritiek op de plannen voor Internetstemmen bij de waterschappen en op de verlenging van de experimentenwet Kiezen Op Afstand. En toen stonden er ook nog eens geheel onverwacht 600 Nedap-stemcomputers in de fik en bleek Nedap daar niet (of toch juist weer wel) voor verzekerd.

Al in de vorige nieuwsbrief schreven we dat de verantwoordelijk staatssecretaris recentelijk heeft aangegeven dat er in haar ogen helemaal niets mis is gegaan tijdens de goedkeuring van de Nedaps. Lees in het volgende artikel over ons beroep daartegen.

Ook weten we nog van voor de zomervakantie dat de staatssecretaris van plan is om een nieuwe goedkeuringsprocedure te gaan presenteren waar, zo voorspellen wij althans, de huidige Nedap stemcomputers geheel toevallig nog net doorheen komen. Dit wil ze doen aan het einde van dit jaar, ver na het verschijnen van het rapport van de commissie Korthals Altes. En dat wordt een rapport waarin, mag je hopen, wordt aangeven dat stemmen juist niet meer met de huidige stemcomputers moet.

Kortom: Het nu snel komende rapport van de commissie Korthals Altes over de stralende toekomst van ons stemproces ten spijt zullen we in dit nieuwe seizoen toch waarschijnlijk vooral moeten aanzien hoe men zich op het ministerie tegen beter weten in met de terminaal zieke en stervende stemcomputers op de rug verder het moeras in ploetert. Nou ja, helemaal alleen maar lijdzaam toekijken gaan we natuurlijk niet. Snapt de staatssecretaris nou echt niet dat ze na alle kritiek echt niet meer kan aankomen met een nieuwe namaak-regeling die enkel en alleen maar gemaakt is om de Nedaps nog even een paar jaar een schijn van goedkeuring te geven? Of is dit een laatste wanhopige verwarrings- en uitsteltactiek, onder het motto "je moet toch wat" en ingegeven door de ijdele hoop dat pers en parlement van verveling in slaap vallen en dat wij dan ook maar iets anders gaan doen.

Je moet de macht en behoudzucht van een ministerie, ook tegen beter weten in, nooit onderschatten. Maar wij hebben zo langzamerhand toch meer en meer moeite om nog met een geloofwaardig scenario op de proppen te komen waarbij die Nedaps nog een keer voor een verkiezing gebruikt gaan worden. Op dat grote ministerie zitten vast ook mensen die beroepsmatig over allerlei scenario's nadenken. Die mensen moeten nu, zeker als ze alles nog eens goed bekijken, toch langzaamaan ook wel gaan inzien dat deze trein nergens meer naartoe gaat.

Dus als de staatssecretaris slim en dapper is dan bijt ze nu even door de zure appel heen en zegt ze in de Kamer dat ze er nog eens goed over heeft nagedacht en dat we tot nader order met stembiljetten gaan stemmen. Want de wereld draait door en de vraag is eigenlijk steeds minder of de Nedaps weg moeten. Als de staatssecretaris niet oppast wordt de vraag over een paar maanden misschien wel of zij en de ambtelijke top ook weg moeten.

Maar goed: mochten ze toch nog even willen doormodderen dan zal het welles-nietes conflict rond de Nedaps dit seizoen, los van de politieke consequenties, ongetwijfeld weer van een hilarisch hoog parrot-sketch-gehalte zijn.


Beroep en voorlopige voorziening

We gaan naar de rechter, en de goedkeuring van de Nedap stemcomputers is rechtstreeks het doelwit. De stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet" heeft de rechtbank laten weten dat we in beroep gaan tegen de recente "beslissing op bezwaar" van de staatssecretaris. In die beslissing liet ze weten dat ze ons bezwaar tegen het goedkeuringsbesluit op alle gronden afwees en dat ze het besluit handhaafde. De zaak wordt, wegens te hoge werkdruk in Amsterdam, nu behandeld door de rechtbank in Alkmaar. Ons bezwaar spitst zich onder meer toe op de verdwenen beroepsmogelijkheden, het niet keuren van essentiële onderdelen van de 'stemmachine', de gebrekkige verzegeling en de nepkeuring aan de stemgeheugens. In het stuk waarin we de gronden voor het beroep toelichten kun je zien hoe de staatssecretaris merkwaardige dingen schrijft en zichzelf keer op keer tegenspreekt.

Een van onze klachten betreft het feit dat de goedkeuringen voor de stemcomputers nu nog maar een paar dagen voor de verkiezingen worden gepubliceerd. De staatssecretaris zegt in haar besluit op bezwaar onder meer dat de beroepsmogelijkheden rond de goedkeuring van stemcomputers niet verdwenen zijn: we hadden immers heel goed een dag voor de verkiezingen naar de rechter kunnen stappen. Over deze ietwat merkwaardige uitlating heeft Wijnand Duyvendak van GroenLinks inmiddels kamervragen gesteld.

Omdat er binnenkort een aantal burgemeestersreferenda zijn (o.a. in Utrecht op 10 oktober aanstaande) en omdat er volgens de Kiesraad in 2008 al weer herindelingsverkiezingen zijn in een aantal gemeenten hebben we bij de rechtbank ook een 'voorlopige voorziening' aangevraagd. Een voorlopige voorziening is de bestuursrechtvariant van het kort geding, en in dit geval vragen wij de rechtbank om de werking van het goedkeuringsbesluit hangende ons beroep te schorsen.

En als deze zaak inhoudelijk behandeld wordt kunnen we middels het horen van getuigen (bijvoorbeeld ambtenaren en mensen van Nedap, Brightsight en NFI) ook eindelijk eens grondig uitzoeken wat er nou in de aanloop naar die goedkeuring allemaal gebeurd is en waar allerlei belissingen precies op gebaseerd waren.


Ook Nedap rommelt met Wikipedia

Bedrijven, overheden en personen die met een spin-job hun imago oppoetsen zijn geen nieuw verschijnsel. Maar met behulp van de WikiScanner is het wel heel nauwkeurig te traceren. Waren we dan verbaasd dat fabrikanten van stemcomputers hun lemma in Wikipedia 'opschonen'? Nee, niet bepaald.

In de VS kreeg fabrikant Diebold veel media-aandacht met enkele zeer rigoureuze edits op Wikipedia. Diebold verwijderde hele paragrafen uit haar eigen lemma. Paragrafen met titels als 'criticism' en 'current controversy'.

Ook Nedap kon de verleiding niet weerstaan. In het Engelstalig lemma 'electronic voting' heeft Nedap zitten schrappen in een paragraaf over Italië. In 2006 heeft Nedap meegedaan aan een pilot met stemcomputers in Cremona in Italië. De oorspronkelijke tekst in Wikipedia luidde:

 Italy experimented in the 2006 elections with electronic voting 
 machines from Nedap but decided against it, believing that voting 
 physically is less easy to falsify.

Nedap maakte er een blij verhaal van:

 Italy experimented in the 2006 elections with electronic voting 
 machines from Nedap and the pilot went very well. Cremona 
 Municipality was very satisfied.

Nedap verwijderde ook een referentie naar een artikel op de website van het Italiaanse persbureau AGI. In het artikel wordt de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Amato geciteerd. De link naar het artikel werkt inmiddels niet meer maar wij citeerden in onze nieuwsbrief nr. 12 uit hetzelfde artikel. En dus hebben we het citaat nog :) Wat zei Amato waarvan Nedap wil dat niemand het leest?

 "We decided to stop the electronic voting machine [..] During the 
 2006 elections we experimented with the machines as a voting system, 
 and not a system that counts the sections, without any reference to 
 the legally valid votes. Now that we arrived at the point in which we
 decide to continue, passing from the experimental phase to the 
 implementation, using the machines for the counting as well, it is 
 obvious: we decided to stop. It is a suggestion that came from the 
 ministerial offices, I presented it to Prodi expressing my opinion as
 well, the Premier agreed. It will be the triumph of our ancestors, 
 but for someone of my generation it isn't unpleasant either. Let's 
 stick to voting and counting physically because less easy to 
 falsify".

Het woord 'falsify' was dus ook niet zomaar toevallig in Wikipedia terecht gekomen. Het kwam rechtstreeks van Amato. Vervelend...

Nedap heeft inmiddels gereageerd op dit verhaal dat na ons persbericht van ons gisteren ook al in de internationale pers verscheen. Planet Multimedia citeert verkiezingsexpert Hans van Wijk van Nedap, en volgens hem betreft het hier een goedbedoelde correctie:

 "De veranderingen die we aanbrachten betreft fouten die erin stonden.
 De link naar het persbericht ging over een heel ander onderwerp en de
 interpretatie van de Italiaanse proef in Wikipedia was ook foutief.
 Het is onjuist als u dat als 'geknoei' betitelt. Bovendien deden we
 het niet stiekem, maar onder eigen naam. Mijn naam J.B.M van Wijk
 staat bij enkele wijzigingen en de naam van mijn Italiaanse collega.
 We hebben nog wel meer veranderd zoals dat Nedap louter een
 stemmachinefabrikant is. We doen nog veel meer dan stemcomputers
 bouwen."

Wij zijn zelf helemaal niet zo religieus dat we stellen dat niemand ooit een Wikipedia-lemma zou mogen wijzigen waar hij/zij zelf belang bij heeft. Maar het wordt natuurlijk wel een beetje dubieus als er zaken zonder commentaar verwijderd worden, en zeker als dat relevante en kritische dingen zijn.


Brand Nedap

Je kunt van Nedap stemcomputers zeggen wat je wilt, maar ze branden als de beste. Op teletekst verscheen op 10 juli jongstleden: "Zeker 600 stemcomputers zijn in vlammen opgegaan bij een brand in een nevenvestiging van Nedap in Eibergen." Uit De Gelderlander van de dag na de brand:

 Woensdag, 11 juli 2007 - EIBERGEN - Vlammen slaan metershoog uit het
 bedrijfsgebouw aan de Nijverheidsstraat in Eibergen. De hitte is zo
 groot dat die op de naastgelegen Twenteroute goed voelbaar is. Boven
 dit inferno kolken dikke, zwarte rookwolken de lucht in.
 
 Ze zijn tot op tientallen kilometers afstand nog zichtbaar. Mensen
 rennen heen en weer, brandweerwagens, politievoertuigen en ambulances 
 uit de hele regio komen met gillende sirenes aangestormd.
 
 Eibergen, dinsdagmiddag. Wat even na half één begon als een klein
 binnenbrandje bij de Eibergse nevenvestiging van Nedap Groenlo, heeft 
 zich binnen amper tien minuten razendsnel ontwikkeld tot een immense
 vuurzee. Twee blussende brandweermannen wankelen achteruit en zoeken
 een goed heenkomen als het dak en de voorgevel instorten en het vuur
 letterlijk explodeert.
 
 "Hier is geen houden meer aan. Het is binnen zo heet dat we het vuur
 alleen van afstand kunnen bestrijden. We proberen de naastliggende
 panden te redden", legt hoofdofficier van dienst Marcel Buitink van
 de brandweer Noord- en Oost Gelderland uit.
 
 De brand is dan al opgeschaald tot 'zeer groot'. Meer dan zestig
 brandweerlieden van de korpsen uit Eibergen, Groenlo, Neede,
 Lichtenvoorde, Winterswijk, Ruurlo, Varsseveld en Zutphen bestrijden
 het vuur. Ook zijn speciale regionale voertuigen als een hoogwerker,
 mobiele commandopost, groot watertransport en een meet- en
 verzorgingswagen uitgerukt.
 
 De vette rookwolken drijven de Eibergse woonwijk 't Simmelink in.
 "Uit voorzorg heeft de politie met een geluidswagen de bewoners
 gewaarschuwd deuren en ramen gesloten te houden. Want bij brandend
 kunststof is de kans groot dat er schadelijke stoffen vrijkomen. Dat
 wordt nu gemeten." 

Berkelland FM meldt daags na de brand over de oorzaak: "Ook de vermoedelijke oorzaak van de brand is gevonden. De brand zou ontstaan zijn in een testruimte, waar elektronische printplaten van stemmachines aan een duurzaamheidstest werden onderworpen. Waarschijnlijk is daarbij door kortsluiting brand ontstaan." Matthijs Schippers van Nedap zegt (in De Gelderlander): "Er is waarschijnlijk iets fout gegaan in de testruimte voor stemcomputers. Wat precies, moet het onderzoek maar uitwijzen."


Keulen

Interessant wordt de brand pas heel recent als blijkt wiens stemcomputers er nu precies in de fik gevlogen zijn: 364 van de stemcomputers blijken eigendom te zijn van de gemeente Keulen. Die gemeente ontvangt van Nedap een schrijven dat de computers die zij in verband met de Nederlandse NewVote-crisis hebben uitgeleend helaas zijn verbrand. En aangezien er hier sprake is van "höhere Gewalt" (in het Nederlands: overmacht) is Nedap hiervoor niet verzekerd en dus kan Keulen alleen nieuwe stemcomputers krijgen als ze even opnieuw betalen. Nedap streeft er duidelijk naar om de omzet per klant te verhogen.

In een telefoongesprek met Dhr. Tempski van de gemeente Keulen bleek bovendien dat hij nog niet in detail op de hoogte was alle problemen rond de Nedap stemcomputers hier in Nederland. Ook wist hij niet dat Nedap in de Nederlandse pers roept dat men juist wel voor de schade verzekerd is. Hij klonk wel een beetje bezorgd en hij gaat op ons aanraden maar eens bellen met het ministerie en de Kiesraad. Hoe dan ook: voor de grote stemcomputer-uitspraak van het Bundesverfassungsgericht later dit jaar gaat er toch geen Duitse gemeente meer stemcomputers kopen.

Ook over de gevolgen voor Nederland van de brand bij Nedap zijn door Duyvendak Kamervragen gesteld.


Verlenging experimentenwet

Een aantal van u zal weten dat SWS (Stemmen in een Willekeurig Stemlokaal) en Internetstemmen voor kiezers in het buitenland niet zijn geregeld via de Kieswet maar via een aparte wet die het voor het ministerie mogelijk maakt om zonder al te veel regels lekker met verkiezingen te hobbyen. Dit soort wetten zijn vaak tijdelijk en deze tijdelijke wet, de "experimentenwet Kiezen Op Afstand", loopt op 1 januari 2008 af. Het kabinet wil de voordelen van SWS en Internetstemmen voor kiezers in het buitenland graag behouden en de verwachting is dat deze zaken ook na de komende grondige verbouwing van de Kieswet zullen worden geregeld. Om te voorkomen dat men voordat een eventuele nieuwe Kieswet in werking treedt tijdelijk geen gebruik kan maken van deze voorzieningen wil het kabinet de wet graag verlengen tot 1 januari 2010. Dat verdient op zich al geen schoonheidsprijs: de zaken die men wil behouden zijn immers geen experimenten meer.

Een volgend probleem is dat de experimentenwet vele maten te ruim is en dateert uit een tijdperk waarin men het met controleerbaarheid en transparantie in het verkiezingsproces nog niet zo nauw nam. Allerlei nieuwe technieken kunnen worden ingevoerd zonder lastige goedkeuringsprocedures. Met deze wet in de hand is het bijvoorbeeld mogelijk om zonder parlementaire tussenkomst het Internetstemmen in Nederland in te voeren. Sterker nog: we zijn onder deze wet slechts een eenvoudige maatregel van bestuur verwijderd van Tweede Kamerverkiezingen per SMS, uitgevoerd door de firma Endemol.

De Kiesraad heeft inmiddels een advies uitgebracht over deze verlenging, en daarin signaleert men dit probleempje ook. De voorgestelde oplossing is dat er in de memorie van toelichting wordt ingegaan op de experimenten die men wel en vooral ook niet met deze wet van plan is. De Kiesraad meent dat voor eventuele nieuwe experimenten naar aanleiding van het rapport Korthals Altes ook een nieuw wettelijk kader nodig is. De Kiesraad komt in zijn advies met een soort halve oplossing waarbij de beperking tot de huidige experimenten dan maar in de memorie van toelichting bij de wet moet komen.

Het is veel simpeler allemaal: deze wet geeft veel te veel bevoegdheden, er is nu veel discussie over precies de zaken waar de wet veel te makkelijk in is. Deze wet is veel te gevaarlijk in de handen van een staatssecretaris die bewezen bereid is om de geboden ruimte maximaal uit te buiten als het haar zo uitkomt. Verlenging van de experimentenwet is wat ons betreft dan ook niet aan de orde.


Kritiek Kiesraad op Internetstemmen waterschappen

Zoals lezers van deze nieuwsbrief misschien wel weten zijn de waterschappen in Nederland een stuwende kracht geweest achter de ontwikkeling van Internetstemmen. Na een experiment hiermee in 2004 bij enkele waterschappen vond men het daarom nu tijd om over te gaan tot landelijke invoering van het Internetstemmen. De achterliggende gedachte is dat in 2008 alle 12 miloen kiesgerechtigden in Nederland de mogelijkheid krijgen om via Internet hun stem uit te brengen voor de waterschappen.

Er woedt in Nederland al jarenlang een discussie over het nut van het rechtstreeks kiezen van het waterschapsbestuur. Velen menen dat zelfs de minderheid van de burgers die hun stem uitbrengen dat eigenlijk eerder uit gewoonte of een gevoel voor burgerschapsplicht doen dan dat ze een idee hebben op wie ze stemmen of waar deze mensen voor staan. Er gaan geregeld stemmen op om de taken van de waterschappen bij de provincies onder te brengen. We moeten bekennen dat het ons eigenlijk tot op zekere hoogte ook een worst zal wezen hoe de waterschapsbesturen gekozen worden. Maar toch zijn we erg tegen Internetstemmen voor het openbaar bestuur. Het grote probleem bij het gebruik van Internetstemmen ligt er in dat bestuurders na succesvolle verkiezingen wel eens zouden kunnen gaan denken dat Internet en de PCs bij de kiezers thuis veilig genoeg kunnen zijn voor gebruik van Internetstemmen bij echte verkiezingen. En dan begint het hele feest weer van voren af aan.

De Kiesraad is minder radicaal en wijst het gebruik van Internet niet af. Maar ook de Kiesraad zijn vraagtekens bij de inzet van het Internetstemmen, en doet dit eigenlijk op dezelfde gronden. Zo wordt er onder meer verwezen naar de maatschappelijke discussie die rond stemcomputers is ontstaan om aan te geven dat experimenteren met nieuwe methoden met zeer grote zorg dient te zijn omgeven. Zo had het ministerie van Verkeer en Waterstaat (waar de waterschappen onder vallen) bedacht dat de waterschapsbesturen zelf mochten bedenken aan welke eisen de Internetstemdienst moest voldoen. De Kiesraad adviseert, het rapport van de commissie Hermans nog helder voor de geest, om in ieder geval een deugdelijke goedkeuringsprocedure op te tuigen.

Los van de technische kanten van het verhaal wijst de Kiesraad er op dat er bij verkiezingen via Internet schier onoplosbare problemen zijn met betrekking tot het stemgeheim (o.a. "family voting").


Jaarverslag Kiesraad

De Kiesraad heeft het jaarverslag over 2006 gepubliceerd. Daarin is goed terug te lezen dat 2006 op het gebied van verkiezingen een bijzonder jaar is geweest. Ook voor iedereen die wil weten wat er nou naast stemcomputers allemaal nog meer speelt bij de Kiesraad is het document een aanrader.


Wet Openbaarheid Bestuur

We doen zo nu en dan nog een Wob-verzoek als we willen weten hoe iets zit. Zo hebben we bij de Kiesraad een tweetal Wob-verzoeken gedaan over de broncode van de ISS software die door Groenendaal bij de Kiesraad in bewaring zou zijn gegeven en door de Kiesraad weer zou zijn teruggegeven. Dat laatste bleek nooit gebeurd, er ligt nog een hele oude versie van de broncode bij de Kiesraad. Die hebben we nu, met een beroep op de Wob, ook opgevraagd.

Verder zijn de laatste stukken binnengekomen in Wob-10, een prodecure die al sinds januari loopt. Daar kunnen we nu dus ook eindelijk serieus werk gaan maken van de bezwaarprocedure. En dat is wel nodig, want ook hier heeft men er, net als in Wob-7, een behoorlijk potje van gemaakt. In deze Wob-procedures zullen we, mocht het zover komen, bij de rechter diverse ambtelijke getuigen gaan horen om eens uit te zoeken hoe deze verstrekkingen tot stand zijn gekomen.


Stemming / Moties

Op 24 mei was er een "Algemeen Overleg" (AO) van de Tweede Kamercommissie BZK waarin de staatssecretaris nogal de wind van voren kreeg van vrijwel de hele commissie. Naar aanleiding daarvan vond er op 26 juni een VAO plaats. Een VAO is een plenair "Verslag van een Algemeen Overleg". Tijdens zo'n VAO kunnen moties worden ingediend, wat in dit geval ook gebeurde. Er werden drie moties ingediend, door Gerkens van de SP over de invoering van een paper trail, door Duyvendak van GL over de openbare broncode van stemcomputers en door Brinkman van de PVV over de mogelijkheid voor de kiezer om bij gebruik van paper trail gemaakte fouten te kunnen corrigeren. Tijdens de stemming, een week later, werden de eerste twee moties afgewezen, Brinkman heeft zijn motie aangehouden.

Als techneuten met enig gevoel voor politiek en internationale context weten wij natuurlijk allemaal al lang dat de stemcomputertrein op korte termijn tegen een betonnen muur gaat rijden. Zuiver bestuurskundig blijkt dat echter nog niet uit de stukken. En dus hebben de Kamerleden, hoewel ze in het AO duidelijk hebben aangegeven met de huidige situatie volstrekt niet gelukkig te zijn, door het afwijzen van de moties het ministerie kennelijk het voordeel van de twijfel gegeven met betrekking tot de nu ingeslagen weg. We verheugen ons op het moment dat onomstotelijk helder wordt dat deze weg dood loopt. Want het is nu duidelijk dat Kamerleden met betrekking tot stemcomputers bereid zijn zonodig naar zware wapens te grijpen.


Veiligheid als perceptiekwestie

In Nederland is het in de mode om veiligheid als een geheel subjectief fenomeen te zien. De inzet van politie en justitie worden dan ook al jaren meer aangestuurd door hoe veilig wij ons op straat voelen dan door wat er objectief aan narigheid gebeurt. Nedap staat al jaren op het standpunt dat de controleerbaarheid van onze verkiezingen de gemiddelde kiezer een worst zal zijn. En dus is er geen subjectieve onveiligheid, en dus ook geen probleem. Poef, hoepla, opgelost. Om dit te onderstrepen heeft men huis-Universiteit Twente een onderzoekje laten doen naar de beleving van de kiezers met en zonder paper trail. In nieuwsbrief 24 van maart 2007 schreven we er al over, onder meer in verband met de wetenschappelijk verantwoorde wijze om deelnemers voor deze 'willekeurige steekproef' te werven. Het verslag van dit onderzoek is inmiddels uit. Tsja...


Californië

Hoe anders is dat in Californië. Daar wilde de nieuwe Secretary of State, mevrouw Debra Bowen, wel eens weten hoe het nu met de objectieve veiligheid van de stemcomputers zat. Hier in Nederland doet de overheid er werkelijk alles aan om te voorkomen dat onafhankelijke onderzoekers kunnen bechikken over stemcomputers. In Californië kregen de vier fabrikanten van stemcomputers te horen dat ze hun apparatuur en broncode moesten inleveren voor een grondig 'top to bottom review'. De staat huurde een aantal experts van de University of Calfornia in die onder meer precies hetzelfde deden als wat wij met de Nedap gedaan hebben.

De resultaten van alle onderzoeken zijn ook hetzelfde: allemaal zo lek als een mandje. Zowel bij de 'red teams' (die niet over extra informatie beschikten) als bij het onderzoek aan de source code kwam aan het licht dat er bij het ontwerp van de stemcomputers eigenlijk nooit was nagedacht over beveiliging. Bij een aantal systemen was het zelfs zo dat een virus via een geheugenmodule alle stemcomputers in het hele systeem kon besmetten. Dat kan hier met een stemcomputer als de Sdu NewVote vast en zeker ook, maar dat zullen we helaas nooit te weten komen omdat onze overheid dit soort dingen veel liever onder het tapijt veegt.

De meeste betrokken stemcomputers zijn nu alleen nog toegelaten voor invalide kiezers, dit vooral omdat de HAVA wet vereist dat er technische hulpmiddelen zijn zodat invaliden zelfstandig kunnen stemmen. Grappig detail: één fabrikant, Election Systems & Software, leverde de spullen niet op tijd en die konden dus niet onderzocht worden. Hun spullen zijn dus nu allemaal "decertified". Het lijkt er op dat de meeste kiezers in Californië voor de primaries in 2008 en daarna weer op papier gaan stemmen. Dit tot voorspelbare onvrede van de county clerks die de stemcomputers gekocht hebben en die nu met de stemcomputerindustrie meehuilen dat het allemaal niet eerlijk is.

In meerdere staten gaan inmiddels stemmen op om het voorbeeld van Californië te volgen. Kortom: het onvermijdelijke sterfproces gaat door en er beginnen nu organen uit te vallen. We mogen in Nederland soms erg hard lachen om de Amerikaanse politiek maar ondertussen moeten we nog maar afwachten of onze eigen mevrouw Bijleveld in een bijna volmaakt identieke situatie durft te doen wat mevrouw Bowen gedaan heeft: decertificeren die hap!


HR 811

Volgens de weblog van Ed Felten, die eerder onderzoek deed naar de Diebold stemcomputers, wordt er morgen gestemd over HR 811, een nieuwe wet die paper trail in de Verenigde Staten verplicht stelt en die diverse andere zaken rond de controleerbaarheid van een verkiezingsuitslag regelt.


Security excuse bingo

Security excuse bingo is een nieuw gezelschapsspel voor iedereen die de uitvluchten van de stemcomputerindustrie of de overheid toch al op de voet volgt. Simpelweg voor alle deelnemers één of meerdere bingo-formulieren uitprinten en bijhouden welke slappe excuses al voorbij gekomen zijn.


The trouble with touch screens

Een Amerikaanse documentaire van Dan Rather geeft een duidelijk beeld van de oorzaken van de problemen die de firma ES&S heeft gehad in Florida met defecte touch screens en gaat in de tweede helft in op de achtergrond van de oorsponkelijke problemen met de hanging chads in Florida die de oorzaak zijn van de versnelde invoering van stemcomputers in de Verenigde Staten. Een aanrader voor iedereen die zich in de achtergronden van de Amerikaanse situatie wil verdiepen.


Kiesraad VK: laat maar

Naast het al eerder in deze Nieuwsbrief verschenen rapport van de Open Rights Group heeft nu ook de Engelse Kiesraad (Electoral Commission) uitgesproken dat er bij de experimenten met e-Voting in mei 2007 in het Verenigd Koninkrijk te veel is misgegaan. Ook is rond Internetstemmen voor de zoveelste keer weer eens vastgesteld dat dit vreselijk duur is de opkomst niet verhoogt. Verder veel prachtige stukjes tekst als:

 However, in common with the e-counting pilots, there was 
 insufficient time available to implement and plan the 
 pilots, and the quality assurance and testing was 
 undertaken too late and lacked sufficient depth. The 
 level of implementation and security risk involved was 
 significant and unacceptable. There remain issues with
 the security and transparency of the solutions and the
 capacity of the local authorities to maintain control 
 over the elections.

De Electoral Commission adviseert om geen verdere pilots meer te houden totdat de overheid besloten heeft wat hier precies het doel van is en wat men er van denkt te gaan leren.


Schotland

En tijdens die verkiezingen is in Schotland zoveel misgegaan en was de race zo nek-aan-nek dat ze er eigenlijk pas deze week achter komen dat ze nooit zullen weten of de juiste partij wel aan de macht is. Het verkiezingssysteem was erg gecompliceerd gemaakt, de telmachines waren al geprogrammeerd terwijl de layout van de stembiljetten nog moest veranderen en enorme aantallen onduidelijke stemmen werden tegen de afspraken in niet op grote schermen aan menselijke scheidsrechters getoond maar al door de telmachines weggegooid. Wie denkt dat we hier ooit met scanners willen gaan tellen moet maar eens goed lezen wat er in Schotland allemaal is gebeurd.


Colofon

Alle vorige nieuwsbrieven: http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/Nieuwsbrief

Deze nieuwsbrief is een uitgave van:

Stichting 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' Linnaeusparkweg 98 1098 EJ Amsterdam

Om direct met ons in contact te komen kunt u het beste een e-mail sturen naar: info@wijvertrouwenstemcomputersniet.nl

telefoon 020 - 4636394

Wij