Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 40 - 12 december 2007

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Nedap: intrekking Regeling onterecht

We zouden ons veel liever richten op het nieuwe stemmen, en de controverse rond de voormalige stemcomputers van Nedap helemaal vergeten. Maar Nedap spartelt na en dwingt ons in meerdere zaken om het verleden nog eens helemaal op te rakelen.

Om te beginnen diende voor de voorzieningenrechter in Zutphen afgelopen vrijdag, 7 december, de "voorlopige voorziening" die Nedap heeft aangevraagd tegen het besluit van de staatssecretaris om de "Regeling voorwaarden en goedkeuring stemmachines 1997" in te trekken. Nedap heeft in een bezwaar betoogd dat de staatssecretaris "zomaar ineens" als een donderslag bij heldere hemel de goedkeuringen heeft ingetrokken.

Onze stichting had zich als belanghebbende in deze procedure gemeld, en we hebben van de gelegenheid om te spreken gebruik gemaakt om aan te geven dat er met de voormalige stemcomputers wel degelijk iets aan de hand was en dat de huidige gebeurtenissen heus niet allemaal uit de lucht komen vallen.

De rechter vroeg zich af wat Nedap nu precies wilde bereiken: de Regeling is ingetrokken, het Kiesbesluit is gewijzigd. Daarnaast heeft de voorzieningenrechter in Amsterdam al een streep gehaald door de goedkeuring voor alle huidige Nedaps. Nedap beargumenteerde daarop dat er dan weliswaar voor de huidige stemcomputers geen goedkeuring meer is, maar dat de versie van voor de laatste wijzigingen nog wel is goedgekeurd. De advocaat van Nedap vergeleek dit met een Volvo met en zonder katalysator. Als het model met de katalysator zijn goedkeuring verliest dat schroef je die er gewoon af en dan geldt de oude goedkeuring weer.

Even helemaal los van de vraag of wij het eens zijn met deze argumentatie... Het gaat in dit geval gaat niet om een katalysator, maar om de verzegeling. En die verzegeling was nu juist na alle ophef in 2006 in allerijl toegevoegd. Niet dat het verkiezingsproces daar transparanter van werd, en dat was het hoofdprobleem. Maar er was dan tenminste nog een zweem van beveiliging tegen manipulatie. En dat restje veiligheid wil Nedap er dus nu weer doodleuk afschroeven. De firma Nedap toont hiermee nu zelf glashelder aan dat ze haar winst belangrijker vindt dan de veiligheid van onze verkiezingen. Maar ja, ze geloven dan ook echt dat alle discussie over hun geweldige producten alleen maar stemmingmakerij is.

Door nu aan te geven ten koste van werkelijk alles op de oude voet verder te willen heeft Nedap, alsof dat nog nodig was, een zoveelste brevet van onvermogen (cum laude) afgegeven. Dit is zo langzamerhand helemaal geen technische discussie meer. Nedap wil dan wel graag allemaal nieuwe stemspullen voor ons gaan bouwen. Maar het feit dat ze nu nog niet snappen wat iedereen bezielt is, als het aan ons zou liggen, genoeg reden om te zorgen dat deze club helemaal nooit meer iets met onze verkiezingen te maken krijgt.

De behandeling van de voorlopige voorzieningsaanvraag is opgeschort tot de staatssecretaris een 'Besluit op bezwaar' genomen heeft. Dat besluit wordt half januari verwacht.


Hoger Beroep vernietiging goedkeuringsbesluit

Parallel aan deze nieuwe zaak is Nedap in hoger beroep gegaan bij de Raad van State. Het gaat in dit geval om de uitspraak van de voorzieningenrechter Amsterdam die, in een door ons aangespannen procedure, het goedkeuringsbesluit vernietigde. Wij hebben onze zienswijze op de zaak gegeven en de Raad van State verzocht om het hoger beroep af te wijzen. Wanneer deze zaak verder gaat is onbekend.


Een uitstekend instapmoment

En nu we het toch noodgedwongen over het nog even naspartelende Nedap hebben: we hebben werkelijk geen idee wat je in Nederland moet doen om het als beursgenoteerde onderneming te verbruien bij de beursanalisten en financieel journalisten. In ieder geval weten we nu dat het niet voldoende is als de Staat wordt bedreigd door je exclusieve dealer. Of dat je 100 miljoen euro garantie van de Kiesraad wilt voor je de broncode van de stemcomputers in bewaring wilt geven, de geheime keuringsrapporten niet eens aan het ministerie wilt geven, het intrekken van de Regeling ziet als een 'overwinning voor het elektronisch stemmen' en lobby-brieven schrijft die alleen maar onderstrepen dat je niet wilt snappen dat de tijden zijn veranderd. Het maakt kennelijk niet uit hoe bont je het maakt: de financiële pers schrijft gehoorzaam dat het allemaal wel meevalt. Hooguit een tijdelijk dipje, meer niet. Zo citeert de Financiële Telegraaf kritiekloos beursanalist Frank van Wijk van SNS Securities vlak nadat de staatssecretaris de stemcomputers eind september op de schroothoop gooide:

"Ik zie twee gunstige opties: de ontwikkeling van een heel nieuw systeem, of een aanpassing van de huidige stemcomputer. Beide opties kunnen grote mogelijkheden bieden voor Nedap, aangezien de huidige markt in Nederland verzadigd is en stemmachines nu eenmaal erg lang mee gaan."

En nu schrijft 'Beleggers Belangen'

-- Huidige koers Nedap goed instapmoment voor lange-termijnbeleggers
De boodschap van Nedap, eind vorig maand, dat de omzet dit jaar toch zal stijgen, heeft geen indruk gemaakt op de aandelenkoers.
Deze bleef cirkelen rond €31. In het huidige marktsentiment ligt zo’n matte reactie ook wel voor de hand. Aan de sombere beursstemming van de afgelopen maanden is ook dit aandeel niet ontkomen met een koersdaling vanaf €38. De huidige koers is een goed instapmoment voor lange-termijnbeleggers. Een oplossing voor het ‘stemprobleem’ in Nederland zal de koers goed doen.
Een eenmaal geschaad imago – hoe onterecht ook – poets je niet makkelijk weg. Daar weet Heineken alles van, nadat cabaretier Youp van ’t Hek het alcoholvrije bier Buckler afbrandde. Nedap zit met een identiek probleem.
De actiegroep ‘Wij vertrouwen de stemmachine niet’ kraakte stemmachines af en prompt klonk de roep om de terugkeer van het ‘rode potlood’. Nedap heeft zich fel verzet tegen de bewering dat haar stemmachines ondeugdelijk zouden zijn. ‘Ze zijn veilig, snel, betrouwbaar, transparant en controleerbaar en bovendien goedgekeurd door de autoriteiten’. Die goedkeuring is echter ingetrokken.


Tweede Kamer: overleg op 30 januari

Op woensdag 30 januari 2008 vindt er van 15:00 tot ca. 18:00 uur in de Troelstrazaal van het Tweede Kamergebouw een 'Algemeen Overleg' (AO) plaats over de toekomst van het verkiezingsproces. Tijdens dit AO overlegt staatssecretaris Bijleveld met de leden van de Vaste Kamercommissie voor BZK. Op de agenda staan de rapporten van de commissies Korthals Altes en Hermans, alsmede het daarop volgende kabinetsstandpunt en het rapport van de Gemeentelijke Ombudsman Amsterdam over de verkiezingen aldaar.


Verenigde Staten

Californië: Nog meer problemen met ES&S

Wat een pech voor stemcomputerfabrikant ES&S allemaal. Eerst was er de rechtszaak waarin de staat Californië geld wilde omdat ES&S stemcomputers had geleverd die gemodificeerd en dus niet goedgekeurd waren. En nu hebben onderzoekers in het kader van het 'Top to Bottom Review' ook de systemen van ES&S onder handen genomen om te kijken of ze veilig zijn. ES&S had nog geprobeerd om die inspectie te ontwijken door de spullen niet op tijd in te leveren. De staatssecretaris aldaar, mevrouw Bowen, is een beetje boos aan het worden, en dit leidde dus alleen maar tot decertificatie van alle ES&S apparatuur. Zoals verwacht werden bij ES&S, net als eerder bij alle andere fabrikanten, zeer grote problemen gevonden. Zo kon het slot van de stemcomputer met een 'wijdverbreid kantoorartikel' geopend worden.

Ohio: Onleesbare print-outs

In Ohio, één van de 'battleground states' waar het rond presidentsverkiezingen erg spannend is, komt men er tijdens een gemeentelijke verkiezing achter dat 20% van de bonnetjes die de stemcomputers hebben uitgeprint niet leesbaar is.

"If it is as close as it's been for the last two presidential elections and it's that close again in 2008, God help us if we have to depend on Cuyahoga County as the deciding factor with regard to making the decision on who the next president of the United States is," said County Commissioner Jimmy Dimora, a longtime opponent of the county's touch-screen voting system.

Arizona: Tape kwijt

In Arizona weet niemand wat er gebeurd is met een tape waarop de digitale versie stond van de uitslagen van de Regional Transportation Authority verkiezingen in 2006. Dit blijkt tijdens de voorbereiding van een rechtszaak over deze verkiezingen.

The case goes to the heart of the democratic process - the security of voting and vote counting - and is one of several that have played out across the country since the 2000 presidential election results were disputed in Florida over the counting of "hanging chad" ballots. Use of computerized voting machines and vote tabulating systems has heightened worries that ballot boxes and vote counting can be tampered with in ways not available with old paper ballot and hand-counting methods.

"Electronic voting machines should be banned"

We troffen een aardige column over de situatie zoals die nu in de VS is ontstaan:

Federal legislators are also getting the message. Their self interests were tweaked when they were told that voting machine programming errors can cause a 9 percent margin of error - many elections are won or lost by less than 9 percent. A bevy of bills has been introduced in the US House of Representatives to require a paper trail.
But last month, the national debate shifted from requiring paper trails to banning voting machines.
In November, US Senators Nelson (D - Florida) and Whitehouse (D - Rhode Island) introduced a bill that would ban voting machines in federal elections starting in 2012. Nelson observed that attempts to make voting machines paper-trail compatible often led to printer paper jams and other "screw-ups."


Japan ontdekt Electronic Voting

Het lijkt er op dat men de zegeningen van het elektronisch stemmen in Japan net aan het ontdekken is:

Both the ruling coalition and the opposition camps hope that electronic voting will significantly accelerate ballot counting and eliminate void ballots. The revised bill will come into effect on Jan. 1, 2008. If the bill is enacted, some local governments may start using e-voting from the next lower house election.
In e-voting, voters select a candidate from a list on the screen of an electronic ballot machine, instead of writing the candidate's name by hand. Some such machines have touch screens, and voters only need to touch the name of the candidate of their choice.
Vote counting is much quicker with e-voting as it is done by computers. E-voting also eases the strain on local governments, which currently have to mobilize a huge force of their employees to do the job.

Ons bekruipt de neiging om heel hard tegen de agent te gaan roepen dat de boef Jan Klaassen in de kast heeft opgesloten.


Venezuela: Smartmatic

Smartmatic, maker van de Venezolaanse stemcomputers, is zeer trots dat alle partijen in Venezuela de uitslag van een referendum accepteerden terwijl er slechts 1,3 % verschil was. Dat moet volgens het bedrijf wel duiden op een grote betrouwbaarheid. Smartmatic bezit tevens Sequoia, de fabrikant van stemcomputers in de Verenigde Staten die er in de documentaire 'The trouble with touch screens' van Dan Rather van beschuldigd werd de verkiezingen in Florida in 2000 expres de mist in te hebben gestuurd. Ook heeft het bedrijf banden met de regering-Chávez. Interessant is dat de nauwelijks meer te ontwarren keten van eigenaars ook langs Nederland en Curaçao voert.


Oekraïne : Stemcomputer parlement in opspraak

In het parlement van Oekraïne behaalde Julia Timosjenko, de door de zittende president voorgedragen kandidaat voor verkiezing tot premier, net niet voldoende stemmen. Twee leden van de coalitie brachten geen stem uit waardoor slechts 225 van de benodigde 226 stemmen werden behaald. Volledig te wijten aan de gebruikte stemcomputers volgens de verliezers: "Het waren niet de parlementariërs die niet deugden, het was de stemmachine. Die was voorgeprogrammeerd voor 225 stemmen", zei Volodymir Silenko, een van de parlementariërs van Timosjenko's partij. De coalitie probeerde vervolgens middels een petitie de electronische stemcomputers als onbetrouwbaar te bestempelen en verlangde een stemming op papier of bij handopsteking.

Wij