Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 45 - 23 maart 2008

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

Commentaar

Allereerst een vrolijk pasen toegewenst. Dit is een update-nieuwsbrief, u heeft tenslotte al een tijdje niets van ons gehoord. We houden het allemaal wel goed in de gaten, maar nu de overheid in grote lijnen snapt hoe het moet, werken wij niet meer full-time aan deze campagne. Dus ook het nieuws sparen we iets meer op dan u gewend bent.

De situatie in Nederland is in grote lijnen ongewijzigd. Dat wil zeggen: de oude stemcomputers gaan weg, de nieuwe komen er misschien helemaal niet en de overgrote meerderheid van de gemeenten is organisatorisch nog volstrekt niet klaar voor verkiezingen op papier. Van enige regie van de zijde van BZK om hier verandering in te brengen is nog steeds niet veel waar te nemen.

Sterker nog, de staatssecretaris heeft zelfs expliciet gezegd dat er helemaal geen probleem is. Dus als het kabinet nu valt hebben we vanwege deze onversneden lamlendigheid eerst een verkiezingsavond zoals we die eigenlijk alleen maar kennen uit ontwikkelingslanden en daarna vallen we waarschijnlijk onder luid hoongelach van de hele wereld terug op staatsnoodrecht. Het is dat het in Amsterdam eigenlijk nooit tot een puinhoop heeft geleid, maar anders zouden ze daarna dan vast ook nog gaan roepen dat het aan de stembiljetten ligt.


Wob-verzoeken

Internetstemmen

Eind vorig jaar bedachten we dat het goed zou zijn om ook het verschijnsel internetstemmen eens grondig te onderzoeken. We hadden ons tot dan toe eigenlijk grotendeels gericht op stemcomputers en die waren nu, in ieder geval tijdelijk, van het toneel. Nu moet nog voorkomen worden dat er straks weer allemaal clowns opstaan die roepen dat stemmen via internet een fantastisch idee is.

Het plan voor een onderzoek komt ook voort uit de gedachte dat de huidige projecten voor internetstemmen stammen uit een tijd dat men het met de controleerbaarheid van de verkiezingsuitslagen niet zo nauw nam. Op 10 januari verstuurden we een aantal Wob-verzoeken, met de gedachte dat we zo rond deze tijd tot onze knieën in de papieren zouden staan. De oogst valt echter een beetje tegen.

Verkeer & Waterstaat, verantwoordelijk voor het internetstemmen bij de komende waterschapsverkiezingen, stuurde naar aanleiding van ons verzoek (Wob-18) een paar schamele documenten. Naar eigen zeggen heeft men daar eigenlijk nauwelijks stukken die over internetstemmen gaan. Tegen het besluit hebben we inmiddels bezwaar aangetekend:

Met verbazing namen wij kennis van uw besluit d.d. 8 februari 2008 op ons Wob-verzoek en vooral van de als gevolg daarvan verstrekte stukken. Van de negen verstrekte stukken zijn er twee hand-outs van publieke presentaties en verder zit er een reeds openbaar Kamerstuk bij. Als we ook de referenties voor de UN-prijs en de felicitatie daarmee van de stapel halen houden we vier inhoudelijke stukken over: een stuk over de vaststelling van het stembiljet, een overzicht van onderzoeken naar RIES, stukken voor een usabilitystudie en een burgerbrief.
[...]
U heeft in de loop van 2007 het Waterschapsbesluit gewijzigd om internetstemmen mogelijk te maken. U kunt naar onze mening moeilijk volhouden dat deze en andere beleidsstappen hun ondersteuning vinden in de aan ons verstrekte stukken. De conclusie dat er met betrekking tot dit onderwerp sprake is van onzorgvuldig voorbereide besluiten of zelfs van onbehoorlijk bestuur ligt dan namelijk voor de hand.

We hebben V&W in ons formele bezwaar onder meer de gelegenheid gegeven om nog eens kritisch naar het eigen archief te kijken en ons alsnog de ontbrekende stukken te sturen. Als reactie kregen we plompverloren een brief dat ze niks gaan doen en dat we eerst onze bevoegdheid om bezwaar te maken maar eens aan moeten tonen, wat we daarop natuurlijk prompt gedaan hebben.

Van het waterschap Rijnmond (Wob-19) en van BZK (Wob-15) zijn inmiddels de eerste stukken binnen. Op onze Wob-pagina staan zoals gebruikelijk alle stukken, de nieuwere verzoeken staan onderaan. Voor alle documenten die met internetstemmen te maken hebben hebben we een aparte pagina gemaakt.

Internetstemmen is van Piet

Piet Maclaine-Pont
Piet Maclaine-Pont is de man achter Mullpon, het bedrijf dat het internetstemmen heeft gebouwd voor het waterschap Rijnland. Bij de documenten van Verkeer & Waterstaat zat onder andere een paginagrote foto van Piet. Rijnland en Mullpon hebben samen RIES (Rijnland Internet Election System) gebouwd, een systeem dat zich onderscheidt doordat een kiezer door middel van een cryptografisch reçu kan kijken of zijn of haar stem correct is meegeteld. Dit systeem is bij de Tweede Kamerverkiezing in 2006 gebruikt voor kiezers in het buitenland, en men wil het ook inzetten voor de waterschapsverkiezingen in november 2008.

Bij de via de Wob verkregen stukken zit een brief die de VVD ontving toen ze bij de kandidaatstelling voor de statenverkiezingen een internet-verkiezing hield. Toen kregen ze van het waterschap Rijnland en Piet een mooie brief of Piet maar even naar het systeem mocht kijken om te zien of er geen patenten geschonden werden. Het lijkt er bij lezing van de brief op alsof het naakte feit dat het een verkiezing via Internet betrof genoeg was om het vermoeden van patentschending te rechtvaardigen.

Namens de VVD reageren de juristen van Innovadis B.V., het bedrijf dat het systeem voor de VVD maakte. Ze menen dat er geen inbreuk is en dat het patent van Rijnland en Piet sowieso ook verder ongeldig is. Ook hun methode om verkiezingen te doen is overigens, u raadt het al, streng bedrijfsgeheim.

We zijn verdorie nog maar net klaar met de clowns die vonden dat Nederland niet hoefde te weten hoe de stemmen bij elkaar opgeteld werden omdat zij daar het copyright op hadden of daar komt al de volgende die claimt dat verkiezingen op de één of andere manier van hem zijn. Dat belooft nog prachtig theater als Nederland ooit zou willen gaan internetstemmen, met Maclaine-Pont in een glansrol als de nieuwe Groenendaal die beslist of we überhaupt nog wel verkiezingen mogen houden. Voor wie wil weten wat Piet nou precies allemaal bezit: bij de brief is een kopie van het octrooibewijs bijgevoegd.

Je weet het nooit tegenwoordig, maar voor zover wij weten claimt er nog niemand intellectueel eigenaar te zijn van potlood en/of stembiljetten. In het verkiezingsproces is geen plaats voor geheimhouding en moet alleen gebruik worden gemaakt van open en vrije (en dus ook patentvrije) technologie. Zelfs Open Source helpt immers niet als iemand met het octrooirecht in de hand alsnog macht over de verkiezingen heeft.

Kiesraad gaat nieuwe software maken

Aan de Kiesraad vroegen we (Wob-20) of we dezelfde documenten konden krijgen die Groenendaal ook vroeg in het onvriendelijk gestelde Wob-verzoek. U weet wel, die brief waarin het bedrijf stelde inmiddels alom als 'onbetrouwbare chicaneurs' te worden gezien. Van de Kiesraad kregen we onder meer correspondentie tussen Kiesraad en BZK betreffende de "programmatuur voor de berekening van de uitslag van de verkiezing en de zetelverdeling". Daaruit blijkt dat de Kiesraad nu zelf software gaat (laten) bouwen.

Hierbij is afgesproken dat de Kiesraad in het traject van het opstellen van eisen en het aanbesteden en ontwikkelen van nieuwe programmatuur een regierol krijgt.

Zou de overheid nu eindelijk begrijpen dat het zelf in de hand houden van het verkiezingsproces de enige manier is om allerlei misstanden en malheur te voorkomen? Laten we het hopen.


Nedap

Schade 8 à 15 miljoen

De stemcomputers zijn al lang dood, maar zoals u weet spartelt voormalig stemcomputerfabrikant Nedap in het juridische domein nog een beetje na.

In het kader van de bezwaarprocedure tegen het besluit waarmee de staatssecretaris de Regeling introk heeft Nedap nu een schaderapport ingediend bij het ministerie van BZK. Nedap claimt, ondanks eigen uitspraken in de media waarin men het tegendeel beweerde, een schade tussen de 8 en de 15 miljoen euro te hebben geleden. BZK gaat nu kijken of er nog een nieuwe hoorzitting moet komen of dat ze gelijk een 'besluit op bezwaar' kunnen nemen.

Die 8 tot 15 miljoen is trouwens met de hand bijgeschreven terwijl allerlei bedragen en aantallen op verzoek van Nedap zijn weggelakt. Het schaderapport zelf is van een treurige nietszeggendheid. Nedap somt op wat ze hadden kunnen verdienen als de wereld hetzelfde gebleven was. In de onderliggende procedure doen ze alsof het allemaal de schuld van de staatssecretaris is, die immers 'ineens' van alles ging doen. In onze pleitnota voor de rechter in Zutphen afgelopen december hebben we met deze redenering al uitgebreid korte metten gemaakt.

Ondernemen is risico nemen, en daar hoort bij dat de wereld om je heen zo nu en dan verandert. Nedap leeft tot op de dag van vandaag met de kop in het zand en probeert nu met de moed der wanhoop om ons daarvoor nu allemaal de rekening te sturen. Overigens presteert het bedrijf het alweer om zeer koersgevoelige informatie naar buiten te brengen zonder persbericht: het schadebedrag is in dezelfde orde van grootte als de netto-jaarwinst van het hele Nedap concern: 14,3 miljoen euro over 2007.

Onderhoudscontracten lopen door

Grappig detail, in het schaderapport geeft Nedap aan het stadium van klantenbinding inmiddels voorbij te zijn:

Voor het onderhoud van stemmachines is door 234 gemeenten een overeenkomst met een looptijd van 10 jaar of een aanvullende verlenging van 5 jaar afgesloten. Een onderdeel van deze contracten is het ter beschikking stellen van reserve stemmachines. Hiervoor hebben wij ##weggelakt## stemmachines op voorraad.
In deze overeenkomsten is het intrekken van goedkeuringen van de Nedap-stemmachines door de Staatssecretaris niet als ontbindende voorwaarde opgenomen. Vooralsnog wordt er vanuit gegaan dat partijen gehouden zullen worden aan het nakomen van deze overeenkomsten.
Bij handhaving van het besluit en in de situatie dat gemeenten toch van mening zijn geen gevolg te hoeven geven aan hun contractuele verplichtingen om reden van het intrekkingsbesluit van 17 oktober 2007 ontstaat voor ons een schade van ##weggelakt##.

Kortom: het detail dat de gemeenten de Nedap stemcomputers helemaal niet meer mogen gebruiken staat volgens Nedap verder betalen voor onderhoud niet in de weg. Oeps... In het contract tussen Sdu en de gemeente Amsterdam stond die ontbindende voorwaarde er dan in ieder geval nog wel in.

Avontuur in New York mislukt

Onze nationale trots Nedap wilde haar stemcomputers ook graag in Amerika verkopen. Onder de naam LibertyVote heeft men kosten noch moeite gespaard. De New Yorkers wilden echter een systeem met echte stembiljetten. Omdat de federale wet vereist dat ook gehandicapten zonder hulp kunnen stemmen wilde men eerst 'Ballot Marking Devices' kopen, een soort stemcomputers die helpen om het stembiljet in te vullen.

Uit de vorige nieuwsbrief weet u dat Nedap, na een oorspronkelijke afkeuring, via de rechter gedaan had weten te krijgen dat het kassabonnetje eigenlijk toch als stembiljet gezien werd. Nedap zat dus toch weer in de procedure.

De verschillende counties moesten daarna kiezen uit de goedgekeurde systemen zodat de staat de bestellingen kon doen bij de fabrikanten. Naar nu blijkt heeft welgeteld één county Nedaps gekocht. Die county bestaat echter voor het grootste deel uit het Adirondack national park en er wonen slechts een handjevol mensen. Gevolg: Nedap heeft na alle moeite en investeringen nu een order voor 11 (zegge: elf) stemcomputers.

Nu de counties allemaal echte Ballot Marking Devices hebben is het ook zeer onwaarschijnlijk dat Nedap in de volgende stap, het vervangen van de vele duizenden mechanische stemmachines, gaat scoren. En tot overmaat van ramp gaat Bo Lipari, een software engineer en verklaard criticus van de Nedaps, in zijn hoedanigheid als lid van het Citizens Election Modernization Advisory Committee nu de door Nedap ingeleverde broncode bestuderen.

Nadat er slechts één county Nedaps besteld had is er nog een korte woordenwisseling geweest over een rapport van het Citizens Election Modernization Advisory Committee dat beweerde dat een Nedap niet bruikbaar is voor gehandicapten. Matthijs Schippers van Nedap schreef daarop een reactie.

Al met al leek het voor Nedap einde oefening in New York. Geen stemcomputers verkopen kan hier in Nederland immers voor veel minder geld.

Mislukt? Naar de rechter!

U kent deze industrie inmiddels een beetje: geen stemcomputers zo ongewenst, geen twijfel zo groot of ze duwen het u gewoon door de strot. Er is tenslotte geld geïnvesteerd en dus hebben ze een van God gegeven recht om uw stemmen te tellen, of u dat nou leuk vindt of niet.

De nieuwe strategie tekent zich af. Men heeft, zo is het vermoeden althans, Cattaraugus County in New York een brief laten schijven dat ze eigenlijk geen 'ballot marker' willen, maar gelijk een echte LibertyVote DRE-stemcomputer, zodat deze de mechanische stemmachines kan vervangen die nu in New York nog vrij algemeen in gebruik zijn. Weliswaar heeft de staat New York nog helemaal geen stemcomputers goedgekeurd, maar dat geeft niks. Bo Lipari schijft:

I told you the DRE vendors are like zombies, and will never, ever stop trying to force DRE machines on New York State voters. Once again, LibertyVote and their Dutch partner Nedap are preparing to go to Court to challenge county purchases for accessible paper ballot systems, and to overturn New York State’s right to test our voting machines to the strict standards we worked so hard to achieve.

De LibertyVote DRE waar het hier om gaat heeft nog geen enkele keuring ondergaan. Maar wie weet geeft de rechter, dezelfde waar Nedap de vorige keer zo goed wegkwam, de county wel toestemming om ze toch aan te schaffen.

The Cattaraugus letter, signed by the county commissioners (and obviously prepared by LibertyVote/Nedap’s lawyers) lays out the vendor’s litigation strategy and arguments to the Court if the State Board refuses the county request to allow them to switch from paper ballots to an uncertified DRE. My guess - if the State Board turns down this outrageous request at the next meeting, LibertyVote/Nedap will be back in State Supreme Court before the close of business asking that New York’s certification testing be canceled and their DRE immediately approved for purchase. And based on their past success in this Court, why wouldn’t they?

Nedap goes retro: ES4

Nedap ES4
Op de laatste pagina van de brief van Schippers aan het NY State Board of Elections (zie boven) staat een foto van een nieuwe Nedap stemcomputer, de Nedap ES4. Terwijl niemand keek heeft Nedap kennelijk een Sdu Newvote-achtig apparaat gebouwd. Maar dan zonder hulp van industrieel ontwerpers en in de stijl van de vroege jaren 70, compleet met bruin plastic en ronde hoeken. Tenzij het deel van het business model is om de kopers persoonlijk geld toe te geven lijkt dit ontwerp geen groot marktpotentieel te bezitten.

In New York wordt hij overigens als 'ballot marker' aangeprezen, dus als we in Nederland toch nog stemprinters gaan gebruiken komt u hem misschien nog wel tegen in een stemlokaal bij u in de buurt.

SNS verlaagt advies

SNS securities adviseert beleggers over diverse aandelen, en zo ook het aandeel Nedap. Op 6 februari meldde men:

We downgrade Nedap to Hold. Our estimates are lowered by on average 12% and our new PT is set at EUR 31 (previously EUR 36).

Ook het goede nieuws op 11 februari dat het conflict tussen directie en Raad van Commissarissen is opgelost kon SNS niet vermurwen, ook omdat nog steeds niemand weet waar het conflict nou over ging:

We still not have a full and clear picture regarding the dispute whether it was only the organization of the management or also the way of management. Although full hierarchic management model has not been officially implemented, Mr. Wegman appears to be the victor. Mr. Badenhop and Mr. Westendorp openly and officially disagreed with the Supervisory Board. Mr. Westendorp will step down earlier than planned and Mr. Wegdorp will become responsible for external communications.
We are neutral on the news. Although it is positive that the dispute has been solved, it is still not fully clear what the dispute was exactly about.

Nedap levert nog steeds stemcomputers

Zowel op de eigen website als in een recente advertentie in het ambtenarenblad 'Burgerzaken & Recht' probeert Nedap de markt er ondertussen stoïcijns van te overtuigen dat er helemaal niks aan de hand is:

De systemen kenmerken zich door eenvoud, controleerbaarheid, betrouwbaarheid, en transparantie en zijn in overeenstemming met de kieswet, regels en bepalingen.

Tenzij Nedap onder 'systemen' tegenwoordig 'papier en potlood' verstaat mag de visie op 'kieswet, regels en bepalingen' als hoogst opmerkelijk beschouwd worden. Om het maar niet te hebben over 'eenvoud, controleerbaarheid, betrouwbaarheid, en transparantie'. Met het verdwijnen van elke referentie naar stemcomputers in het Kiesbesluit (4 december 2007), het intrekken van de Regeling voorwaarden en goedkeuring stemmachines (21 oktober 2007) en de vernietiging (1 oktober 2007) van het goedkeuringsbesluit voor de Nedap stemcomputers kun je toch moeilijk blijven volhouden dat de stemcomputers of het gebruik daarvan geheel in overeenstemming met de huidige regelgeving zou zijn.

Nou goed, als niemand het doet dan doen wij het maar: Beste ambtenaren burgerzaken, alle experts zijn het eens: u kunt uw Nedaps met een gerust hart naar de recycling sturen. En we zijn, desgewenst vertrouwelijk, natuurlijk heel benieuwd wat Nedap u allemaal op de mouw probeert te spelden.

Hoger beroep Raad van State

Korte status-update: het door Nedap aanhangig gemaakte hoger beroep inzake de door ons gewonnen bestuursrechtszaak tegen het goedkeuringsbesluit loopt nog, en het kan nog tot na de zomer duren voordat deze zaak bij de Raad van State op zitting komt.


België: nieuwe stemcomputers of stembiljetten?

In België wordt vooral in Vlaanderen en Brussel elektronisch gestemd. Dat ging op hele oude computers, die vervolgens een magneetkaart beschreven die dan door een 'elektronische stembus' werd uitgelezen. Nadeel is natuurlijk dat de kiezer niet kan zien wat er op de magneetstrip staat.

Aangezien de oude computers te gammel werden en het servicecontract is verlopen wil men in Vlaanderen nog voor de Europese verkiezingen van 2009 nieuwe stemcomputers hebben. Dat wil zeggen dat men in voor 2009 wil specificeren, prototypen maken, productie aanbesteden, produceren, testen en goedkeuren. De federale regering, die voor de verkiezingen verantwoordelijk is, wilde eerst een systeem met chips of barcodes, maar nu wil men na een studie van maar liefst zeven universiteiten toch iets gaan bouwen met elektronisch getelde stukken papier. Men heeft voor het ontwikkelen van een prototype nu zelfs het astronomische bedrag van één miljoen Euro vrijgemaakt.

Als het prototype af is, moet de federale overheid nog een Europese aanbesteding uitschrijven, de productie starten en het systeem testen. De hele procedure moet idealiter voor de verkiezingen van 2009 afgehandeld zijn. Of die planning haalbaar is, zal afhangen van de snelheid waarmee Brussel en Wallonië zich uitspreken.

Men wil iets gaan bouwen met papier, dat is alvast beter dan wat ze hadden. Maar de tijdsplanning klinkt niet heel realistisch, dus er lijkt een stevige kans dat er helemaal niks van komt. Dit nog los van het feit dat de federale staat in België sowieso met hele existentiële problemen kampt op het moment. We zijn benieuwd of ze bij mislukken van het project terugschakelen naar papieren stembiljetten of naar de oude stemcomputers.

In het gewest Brussel is men in ieder geval minder optimistisch, daar heeft de regering de vraag of er niet gewoon van potlood en papier gebruikt gemaakt moet worden aan het parlement voorgelegd. Men lijkt het activisme in het oog te hebben: volgens de Brusselse premier "leeft er bij de bevolking twijfel over de betrouwbaarheid van het elektronisch stemmen". In het nieuwsartikel zegt men dat er in 2009 waarschijnlijk nog gebruik gemaakt gaat worden van stemcomputers, hetgeen er misschien op zou kunnen duiden dat men de oude rommel nog even opkalefatert.


Duitsland

Problemen in Beieren

In Beieren hebben verschillende verkiezingswaarnemers een waslijst ernstige problemen en serieus te nemen manipulatierisico's geconstateerd die het vertrouwen in de gebruikte stemcomputers (barcode lezers en geautomatiseerde telsystemen) stevig ondermijnen. De Chaos Computer Club (CCC) waarschuwt al lang voor de risico's die aan geautomatiseerde stemmentelling kleven. Een CCC woordvoerder vatte de Beierse waarnemingen als volgt samen:

Het tellen van stemmen met barcode en computer levert in de praktijk geen voordelen op die in enige verhouding tot het risico van fouten en manipulaties staan. Theoretisch is er hier weliswaar nog het stembiljet, in de praktijk worden de resultaten van de ondoorzichtige en uiterst ontoereikende telprogramma's echter vertrouwd.

In de gemeente Unterschleißheim kreeg een SPD-kandidate dezelfde barcode toebedeeld als haar CSU-rivaal. Deze drukfout bleef in het voortrajekt tot twee maal toe volkomen onopgemerkt, pas bij de derde test kwam het euvel naar voren. Omdat het toen al te laat was om nog nieuwe stembiljetten te drukken moesten de stembureauleden er bij de telling maar rekening mee houden.

In andere gemeentes bleken de stemmentelcomputers de nacht bij gemeenteraadsleden thuis te hebben doorgebracht. De software waarmee de data verwerkt werd is zonder enige beveiliging per internet over de gemeentes verspreid. Het login-paswoord voor toegang tot de verkiezingsconfiguratie was voor minstens één stad op '123456' gezet, dit login-paswoord lag voor iedereen zichtbaar in het stemlokaal.

In een ander kiesdistrict werden de stembiljetten op groen papier gedrukt zodat de barcodes door het slechte contrast uiterst moeizaam uit te lezen waren. Dat betekende dat de barcode van elke kandidaat meermaal gescand moest worden. Ook in veel andere gemeentes duurde de telling van de stemmen onmiskenbaar langer dan bij een goed georganiseerde telling met de hand. De door de stemcomputerfabrikanten geroemde snelheidswinst bij telling bleek dus menigmaal het tegendeel op te leveren van wat de leveranciers voorgespiegeld hadden. Tel uit je winst.

CCC vecht verkiezingen Hessen aan

Onder meer omdat er met manipuleerbare machines ('made in Groenlo') gestemd is, omdat de machines soms bij gemeenteraadsleden hadden overnacht en omdat medewerkers van het stembureau aan verkiezingswaarnemers de toegang tot het stembureau ontzegd hadden, stapt de Chaos Computer Club (CCC) naar het Wahlprüfungsgericht om de uitslag van de verkiezingen van 27 januari in de deelstaat Hessen aan te vechten. De CCC wil daarmee bereiken dat in 8 gemeenten de verkiezingen overgedaan worden.


Polen: The internet is for porn (not voting)

Terwijl in Polen leden van de Kiesraad met de gedachte spelen om stemmen via internet mogelijk te maken om de opkomst van jonge kiezers op te krikken blijkt ex-minister president Kaczynski daar anders over te denken. Kaczynski vindt dat zijn landgenoten juist niet toegestaan moet worden om via internet te stemmen. Op de website van zijn partij meldde hij:

"ik ben er geen voorstander van dat een jong persoon voor de computer zit, videoclips en pornografie bekijkt terwijl hij aan een bierflesje lurkt en zijn stem uitbrengt als hij daar zin in heeft."

De ultra-conservatieve Kaczynski, die sowieso meer nadenkt over (homo)sexualiteit en porno dan goed voor een mens is, maakt zich ook zorgen over de manipuleerbaarheid van de internetbezoekers. Want zij zijn "de gemakkelijkste groep om te manipuleren, om te suggereren op wie ze moeten stemmen". Zijn onlangs overweldigend verslagen partij moet het traditioneel, u raadde het al, van de wat oudere Polen hebben.

Overigens zijn ook andere vormen van techniek de ex-minister president vreemd, hij verklaart geen GSM te hebben en ook niet over een bankrekening te beschikken. Hoewel wij ook zo onze bedenkingen hebben bij stemmen via internet baseren wij onze bezwaren toch op heel andere gronden dan de heer Kaczynski. We raden hem dan ook van harte aan om, desgewenst met een goed glas wodka in de hand, na alle gay-sites ook eens een bezoekje te brengen aan onze website.


Verenigde Staten

Election Assistance Commission

De Election Assistance Commission, de Amerikaanse verkiezings-denktank zoekt meedenkers voor haar 'voluntary voting system guidelines'. Zodat staten en counties ook daar waar dat nog niet bij wet verplicht is tenminste op basis van vrijwilligheid kunnen gaan werken aan transparantie in het verkiezingsproces.

Vijandig bod op Diebold

Ofschoon de firma Diebold ook geldautomaten produceert dankt het bedrijf haar naamsbekendheid vooral aan DRE stemcomputers en diverse affaires die daarmee te maken hebben. Ofschoon veel staten inmiddels dit type stemcomputers verboden hebben, kunnen Diebold stemcomputers in andere staten nog wel straffeloos gebruikt worden.

Diebold heeft een overnamebod gekregen van United Technologies, een multinational die niet alleen het Amerikaanse leger als belangrijke klant heeft maar ook apparatuur zoals airconditioning-systemen produceert. United Technologies, in de top 50 van grootste Amerikaanse luchtvervuilers, is tevens een grote defensieindustrie-donor voor de presidentsverkiezingen en verschillende prominente politici zitten of zaten in de raad van bestuur.

Opmerkelijk is dat het 'vijandige' bod op Diebold 2,63 miljard dollar bedroeg, waarbij United Technologies per aandeel maar liefst 66% boven de koers van de vorige beursdag ging zitten. Waarom United Technologies aan het begin van het jaar van de Amerikaanse verkiezingen zoveel voor Diebold neertelt is vooralsnog onbekend. Diebold zelf vond het bedrag vooralsnog te laag en heeft het bod daarom tot tweemaal toe afgewezen.

New Jersey: "non-compliant analysis"

De Amerikaanse stemcomputerfabrikant Sequoia probeert te voorkomen dat een aantal verkiezings-officials in de staat New Jersey hun Sequoia Advantage stemcomputers door Ed Felten van Princeton University laten onderzoeken. In een e-mail schreef Edwin Smith, Vice-President voor Compliance/Quality/Certification bij Sequoia Voting Systems:

Dear Professors Felten and Appel:
As you have likely read in the news media, certain New Jersey election officials have stated that they plan to send to you one or more Sequoia Advantage voting machines for analysis. I want to make you aware that if the County does so, it violates their established Sequoia licensing Agreement for use of the voting system. Sequoia has also retained counsel to stop any infringement of our intellectual properties, including any non-compliant analysis. We will also take appropriate steps to protect against any publication of Sequoia software, its behavior, reports regarding same or any other infringement of our intellectual property.

In het (vele) verontwaardigde commentaar onder meer:

[...] of *course* intellectual property is *much* more important than the integrity of the voting process!
I’m not entirely sure why *anyone* trusts any Sequoia machines *anywhere* near any voting system, or indeed any system for which security is at all important. Emails like this make it plainer than ever that they’re part of the problem space, not the solution space...

Amen.

Californië: ES&S niet goedgekeurd

In Californië is Secretary of State Debra Bowen gekozen omdat ze de kiezers beloofde de zaken rond stemcomputers eens helemaal uit te zoeken. Om te beginnen deed ze de 'Top to bottom review" (TTBR) waarbij de stemcomputers van allerlei fabrikanten door experts werden onderzocht. Dit met, u las dat al in eerdere nieuwsbrieven, desastreuze resultaten. Nu stuurt ze een brief aan fabrikant ES&S waarin ze de goedkeuring voor de nieuwe versie van hun stemsysteem weigert omdat ES&S niet op de beloofde termijn met documenten is gekomen. Tussen ES&S en Mevr. Bowen botert het sowieso niet zo goed, ES&S is naar de rechter gestapt. Maar dat had u natuurlijk al geraden.


Finland: Stemmen tellen met geheim procedé

In Finland wordt de klok een paar jaar teruggezet. Op dit moment wordt overal in Finland nog gestemd met potlood en papier, waarmee de Finnen dus eigenlijk vooruit lopen op de rest van Europa. Maar terwijl in de rest van Europa stemcomputers van het geslacht DRE Nedapiensis in rap tempo aan het uitsterven zijn blijkt de Finse regering juist bijzonder gecharmeerd te zijn van stemcomputers van het Direct-Recording Electronic (DRE) type hoewel (of omdat?) deze geen papertrail nalaten. De Finnen laten er geen wollegras over groeien, reeds de lokale verkiezingen van oktober 2008 zullen met stemcomputers oncontroleerbaar gemaakt worden.

Een lid van de Electronic Frontier Finland (Effi) die bij het ministerie van Justitie informatie probeerde in te winnen over werking en veiligheid van de TietoEnator/Scytl stemcomputers kreeg van het ministerie te horen dat deze informatie 'geheim', zelfs 'bedrijfsgeheim' is.

De minister van Justitie probeert om elke openbaarheid rond de automatisering van het stemproces te blokkeren: de wijze waarop in Finland de stemmen geteld zullen worden is geheim en moet ook geheim blijven. 'Security by obscurity' lééft! In Finland althans, want internationaal wordt deze werkwijze al jaren als volstrekt ontoereikend en onwenselijk beschouwd, zeker in democratische verkiezingsprocessen omdat daar nu eenmaal maximale transparantie en controleerbaarheid vereist wordt.

Wij