Personal tools

Nieuwsbrief Nr. 4 - 20 september 2006

From Wij vertrouwen stemcomputers niet

TNO tegen openbaarmaking

TNO-ITSEF wil niet dat de testrapporten van stemcomputers openbaar worden. Stel je voor dat iedereen zomaar kan lezen hoe de tests verlopen en wat de conclusies zijn. TNO-ITSEF heeft daarom een brief geschreven aan het ministerie van Binnenlandse Zaken waarin het bedrijf vraagt de rapporten geheim te houden. "Wij vertrouwen stemcomputers niet" heeft immers om de rapporten gevraagd in een WOB bij het ministerie.

TNO-ITSEF is het bedrijf dat de stemcomputers in Nederland test. Zij beoordeelt of de stemcomputers voldoen aan de eisen in de wet. Dat wil niet zeggen dat ze veilig zijn, want daar gaan die eisen niet over. Ze voert de tests bovendien niet uit in opdracht van de overheid. De opdrachtgevers zijn de fabrikanten van stemcomputers: Nedap-Groenendaal en SDU. TNO-ITSEF stuurt niet eens de hele testrapporten naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. De overheid is al tevreden met een certificaat waarop staat dat alles helemaal OK is.

De directeur van TNO-ITSEF, Dr.Ir.D.J. Out, maakt in zijn brief van 27 juli 2006 bezwaar tegen openbaarmaking van de documenten.

Zij bevatten personeels vertrouwelijke informatie, onder andere namen van onze medewerkers en bedrijfsvertrouwelijke informatie (over onze werkwijzen, intellectueel eigendom, etc.).

Trouwens, Nedap vindt het óók niet goed wanneer de rapporten openbaar worden, zegt Out.

Ook in onze contracten met Nedap is uitdrukkelijk aangegeven dat geen openbaarmaking zal plaatsvinden.

Het is natuurlijk heel normaal dat de fabrikant van stemcomputers helemaal zelf mag bepalen wat de Nederlandse kiezer over zijn producten leest. Bovendien zijn de rapporten niet bedoeld om gewone stervelingen te informeren.

De TNO documenten zijn niet geschreven om elk op zich te allen tijde elk willekeurig persoon te informeren.

De brief van TNO is door het ministerie van Binnenlandse Zaken openbaar gemaakt in het kader van een WOB-verzoek van "Wij vertrouwen stemcomputers niet".

Brief van TNO (als bijlage in een besluit van het ministerie van Binnenlandse Zaken, 5 september 2006)
http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/images/6/64/Wob-3_buit.pdf


Ministerie begint te twijfelen

Het ministerie van Binnenlandse Zaken erkent dat met stemcomputers te sjoemelen valt. Maar het ministerie zegt dat stemcomputers 'voldoende veilig' zijn, aldus het Algemeen Dagblad.

Het ministerie komt daarmee terug van eerdere zeer stellige verklaringen over de veiligheid van stemcomputers. "Naar mijn mening zijn de stemmachines die in Nederland gebruikt worden betrouwbaar", aldus minister De Graaf in antwoord op Kamervragen in 2004. In 2005 antwoordde minister Pechtold op vergelijkbare wijze. "Anders dan bij stembiljetten kan er juist bij stemmachines geen twijfel bestaan over de vraag of de stemmen juist zijn geteld."

Als het aan "Wij vertrouwen stemcomputers niet" ligt dan komt het ministerie binnenkort nog op veel meer verklaringen terug over de veronderstelde veiligheid van stemcomputers.

Algemeen Dagblad: Fraude bij stemmen mogelijk (15.09.2006) http://www.ad.nl/binnenland/article629916.ece http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/images/a/a4/20060915-AD.pdf

Antwoord op Kamervragen van de leden Haverkamp en Spies (01.04.2004) http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/images/0/0e/KVR20183.pdf

Antwoord op Kamervragen van het lid De Wit (09.06.2005) http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/images/6/64/KVR23710.pdf


Nedap waarschuwt

Nedap-Groenendaal waarschuwt gemeenten die haar stemcomputers gebruiken om bij de komende Tweede Kamer verkiezingen extra zorgvuldig te zijn. Nedap schrijft dit in een korte nieuwsbrief aan de gemeenten.

Onder het kopje 'Wijvertrouwenstemcomputersniet.nl' schrijft Nedap: "Er is reden om aan te nemen dat de integriteit van het stemproces deze keer met meer dan de gebruikelijke aandacht zal worden gevolgd. Het is daarom uitermate belangrijk dat de procedures zeer zorgvuldig in acht worden genomen."

Nedap geeft vervolgens een reeks aanwijzingen met betrekking tot de opslag van de stemcomputers of onderdelen daarvan. "Voorbereide stemmachine moeten [sic] worden bewaakt of braakvrij opgeslagen" en "programmeer-eenheid met bijbehorende sleutel en stemgeheugens dienen in de kluis te worden opgeslagen", aldus Nedap. Tot slot is men bij Nedap nog op zoek naar informatie: "Indien u onlangs benaderd bent met de vraag: Heeft u een uitleesapparaat of stemmachine te leen o.i.d. laat ons dat dan even weten via info@election.nl". Er is Nedap kennelijk veel aan gelegen dat wij geen apparatuur in handen krijgen. Dat geeft te denken...

Alle interessante zaken rond Nedap-Groenendaal kunt u natuurlijk altijd mailen naar info@wijvertrouwenstemcomputersniet.nl.

Verkiezingsbulletin nr. 2, 11 September, Tweede Kamer 2006 http://www.election.nl/bizx_html/ISS/documents/Verkiezingsbulletin%202%20TK%202006.pdf


Stemcomputers gezocht!

"Wij vertrouwen stemcomputers niet" is dringend op zoek naar stemcomputers. Te koop, leen, lease, het maakt ons niet uit. Welke gemeente wil weten hoe veilig die stemcomputers nu eigenlijk zijn? Wij zoeken het uit. Heeft u een Nedap-Groenendaal of een SDU Newvote in de aanbieding? Wij komen 'm ophalen. Incompleet is geen bezwaar. Maar ook accessoires zijn welkom: reserveonderdelen, documentatie, cursusmateriaal, software, etc. Neemt u gerust contact met ons op voor een concurrerend bod.


Stemtoerisme

Na het lezen van deze nieuwsbrief en de website van "Wij vertrouwen stemcomputers niet" komen veel kiezers ongetwijfeld tot de conclusie dat zij geen vertrouwen meer hebben in stemcomputers. Maar voor wie gebruik wil maken van het stemrecht is niet stemmen natuurlijk geen optie.

Gelukkig zijn er in Nederland nog 12 van de in totaal 458 gemeenten waar met potlood en papier gestemd kan worden. Wil je er zeker van zijn dat je stem voor de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november 2006 juist geteld wordt? Stem dan bij de komende verkiezing in een van de volgende gemeenten: Leeuweradeel (Fr), Meijel (Lb), Nederlek (ZH), Neerijnen (Gld), Oirschot (NB), Ooststellingwerf (Fr), Schermer (NH), Schijndel (NB), Sint Anthonis (NB), Zeevang (NH), Zoeterwoude (ZH), Zuidhorn (GR).

Bij landelijke verkiezingen (Tweede Kamer en Europees Parlement) kan je met een kiezerspas je stem in heel Nederland uitbrengen. Als je dus in een andere gemeente dan waarin je staat ingeschreven wilt gaan stemmen, dan heb je zo'n kiezerspas nodig. Een kiezerspas is een oproepkaart die aan de achterzijde voorzien is van een gemeentestempel en een handtekening van de burgemeester van de gemeente waar de kiezer is ingeschreven. Kiezerspassen worden kosteloos verstrekt.

Wie een kiezerspas heeft, kan met papier en potlood stemmen in een van deze 12 gemeenten. Binnenkort gaat "Wij vertrouwen stemcomputers niet" op haar website uitleggen hoe en wanneer je een kiezerspas kunt aanvragen. Ook zijn we van plan om het stemtoerisme flink te stimuleren met een georganiseerde reis naar een mooie en rustige gemeente in het midden van het land. Het zou in die kleine gemeente wel eens heel druk kunnen worden doordat verontruste kiezers uit het hele land willen stemmen met papier en potlood. We voorspellen dat de plaatselijke VVV in die gemeente in elk geval tevreden zal zijn over het nieuwe stemtoerisme en zich nadien zal verzetten tegen de invoering van de stemcomputer.

Let op de aankondigingen over het stemtoerisme in deze nieuwsbrief en op de website!


VS: Diebold stemcomputers onveilig

In de VS wordt ongeveer 30% van de stemmen uitgebracht via stemcomputers. Dat is veel minder dan in Nederland waar bijna niemand nog een papieren stembiljet mag gebruiken. Toch is de campagne tegen stemcomputers in de VS heel groot. Vooral na de presidentsverkiezingen van 2000, na het debacle met de ponskaarten ('hanging chads') in Florida, is de roep om betrouwbare en transparante verkiezingen toegenomen. Als 'oplossing' werden op grote schaal stemcomputers ingevoerd. Tijdens de verkiezingen van 2004 kwamen opnieuw meldingen van allerlei onregelmatigheden, nu met de stemcomputers. De stemcomputers bleken niet goed getest en slecht beveiligd. Drie fabrikanten (ES&S, Diebold, and Sequoia) produceren ongeveer 90% van alle gebruikte stemcomputers in de VS.

Vooral Diebold ligt onder vuur. Niet alleen omdat in de software van de Diebold stemcomputers kwetsbaarheden zijn ontdekt. Ook bleek een van de topmannen van het bedrijf een belangrijke fund-raiser voor de 2004 Bush campagne die een brief afsloot met "dedicated to bringing Ohio’s votes to the president". Een andere topman bleek in het verleden veroordeeld te zijn voor het inbouwen van achterdeurtjes in de software voor geldautomaten.

Een analyse van de broncode van de Diebold stemcomputers door beveiligingsdeskundige Aviel Rubin bracht in 2004 een serie van ernstige kwestbaarheden en fouten aan het licht. Zo bleek het mogelijk dat kiezer een onbeperkt aantal stemmen uitbrengt zonder dat de stemcomputer dit kan detecteren. Ook kunnen insiders, zoals de leden van het stembureau, uitgebrachte stemmen veranderen en het stemgeheim opheffen. De Diebold stemcomputers bleken volgens Rubin niet te voldoen aan de meest minimale beveiligingseisen.

In juli 2006 maakte de Open Voting Foundation bekend dat het mogelijk is met behulp van een schroevendraaier een Diebold stemcomputer open te maken en een schakelaar op het moederbord om te zetten. Op die manier kan de Diebold stemcomputer een extern programma naar keuze opstarten. Zodoende wordt de vraag of de software van de stemcomputer veilig is of niet helemaal irrelevant.

Maar de meest uitgebreide en vernietigende analyse van Diebold stemcomputers is vorige week gepubliceerd door onderzoekers aan de Princeton University in de Verenigde Staten. De onderzoekers concluderen dat het mogelijk is zeer ernstige aanvallen op Diebold stemcomputers uit te voeren. De aanvallen hebben direct effect op de nauwkeurigheid en de betrouwbaarheid van het stemproces.

Uit de studie blijkt dat iedereen die één minuut fysieke toegang tot de stemcomputer heeft in staat is eigen software op de computer te installeren. Deze software kan vervolgens de stemresultaten manipuleren, bijvoorbeeld door meer stemmen te geven aan een kandidaat naar keuze. Ook de beschrijven de onderzoekers een virus-achtige aanval waarbij de vijandige software zich via geheugenkaarten naar andere computers verspreid.

Inmiddels heeft de VS een grote hoeveelheid professionele organisaties die zich bezig houden met campagnes tegen slecht beveiligde stemcomputers en de afwezigheid van een paper trail. De campagnes zijn zeer inspirerend voor eenieder die zich in Nederland of Europa wil bezighouden met kritiek op blackbox voting. De campagnes in de VS richten zich over het algemeen niet op een terugkeer naar het stembiljet en dat komt voor een belangrijk deel omdat verkiezingen in de VS veel ingewikkelder zijn en de ervaringen met stembiljetten in de VS niet zo goed zijn (de 'hanging chads' in Florida). Bovendien gaan sommige campagnes in de VS over veel meer zaken rondom de verkiezingen zoals omstreden herindeling van districten, slechte infrastructuur in arme gebieden (lange rijen bij de stemlokalen) en verlies van kiesrecht door ex-gevangenen.

Security Analysis of the Diebold AccuVote-TS Voting Machine (13.09.2006)
http://itpolicy.princeton.edu/voting/

Rubin: Analysis of an Electronic Voting System (mei 2004)
http://avirubin.com/vote/analysis/index.html

Open Voting Foundation
http://openvotingfoundation.org/

Verified Voting (met een zeer gedetaillieerd overzicht, per county, welke stemsystemen gebruikt worden in de VS)
http://www.verifiedvoting.org/

Election Science Institute
http://www.electionscience.org/

VoteTrustUSA
http://www.votetrustusa.org/

Black Box Voting
http://www.blackboxvoting.org/

National Committee for Voting Integrity
http://www.votingintegrity.org/

Electronic Frontier Foundation: E-voting
http://www.eff.org/Activism/E-voting/


Stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet" opgericht

Op 29 augustus is de stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet" opgericht. In het bestuur zitten Rop Gonggrijp (voorzitter), Barry Wels (penningmeester), Anne Marie Oostveen (secretaris) en Peter Knoppers. De doelstelling van de stichting is in de statuten omschreven als: het bevorderen, verdedigen en onderzoeken van controleerbare en transparante verkiezingen, met bijzondere aandacht voor de obstakels die het elektronisch stemmen daarbij opwerpt.

"Wij vertrouwen stemcomputers niet" heeft nu ook een eigen bankrekening zodat donaties aan de stichting mogelijk zijn. Het bankrekeningnummer is 40.72.95.313 (ABN-AMRO, Amsterdam).

Maurice Wessling is als vaste medewerker in dienst genomen.


Er is nu een Engelstalige nieuwsbrief !

Vertel je vrienden in het buitenland dat we onze nieuwsbrief nu ook in het Engels uitgeven. Ook hebben we de Vraag en Antwoord rubriek en de hoofdpagina vertaald. Voor meer informatie en voor het aanmelden op deze nieuwsbrief in het Engels:

http://www.wijvertrouwenstemcomputersniet.nl/English


Colofon

Stichting "Wij vertrouwen stemcomputers niet"
Linnaeusparkweg 98
1098 EJ Amsterdam

Om direct met ons in contact te komen kunt u het beste een e-mail sturen naar:
info@wijvertrouwenstemcomputersniet.nl

telefoon 020 - 4636394
bankrekeningnummer 40.72.95.313 (ABN AMRO, Amsterdam)

Wij